Hand in hand tegen homogeweld, maar het gevoel van onveiligheid neemt toe

Geweld tegen een achttienjarig lesbisch meisje vorige week in Rotterdam leidt tot verontwaardiging in de lhbt-gemeenschap. Het incident staat niet op zichzelf en meestal zijn mannen de daders.

Twee vrouwen kussen elkaar aan het einde van de demonstratie in Rotterdam. Beeld Jiri Buller

'Dat je in deze stad niet hand in hand kan lopen met je partner weten wij allang. Nu weet de rest van Rotterdam het ook. We moeten helaas liegen om wie we zijn voor onze veiligheid.' Leroy Vaarnold (25) spreekt dinsdagmiddag vanaf een kleine verhoging de ruim tweehonderd mensen toe die zich in een grote cirkel op het Schouwburgplein in Rotterdam om hem heen hebben verzameld. Tussen de slagregens door is het net even droog geworden. Agenten van het speciale politieteam 'Roze in Blauw' staan hand in hand met een meisje met regenboogsokken en een oudere man met een vaalroze petje.

Reactie op het geweld

Hangout 010, de ontmoetingsplek voor lhbt-jongeren in Rotterdam, organiseerde de protestbijeenkomst in reactie op het geweld tegen een achttienjarig lesbisch meisje vorige week dinsdag. Samen met haar vriendin liep zij na een bioscoopbezoek hand in hand over het Schouwburgplein. Een meisje slingerde haar een beledigende opmerking naar het hoofd. Vervolgens sloeg een groep tieners op haar in, waarbij ze flinke kneuzingen en blauwe plekken opliep. Het slachtoffer deed aangifte bij de politie. Dinsdag gaven twee tienermeisjes zich aan bij de politie. Zij zouden deel hebben uitgemaakt van de groep die de lesbienne vorige week belaagde.

Het incident in Rotterdam staat niet op zichzelf. Lesbische vrouwen hebben evenals homomannen geregeld te maken met grof gedrag op straat vanwege hun geaardheid. Het Centraal Bureau voor de Statistiek noteerde in de Veiligheidsmonitor van 2015 dat lesbiennes vaker te maken hebben met respectloos gedrag dan homo's. Ze voelen zich ook onveiliger op straat dan mannen die op mannen vallen (30 procent tegenover 22 procent). Geweld tegen homo's kreeg onlangs veel aandacht nadat twee homomannen in Arnhem in elkaar waren geslagen. Deze zaak is nog in onderzoek bij justitie.

Tekst gaat verder na de foto.

Demonstranten maakten een grote kring op het schouwburgplein door hand in hand te staan. Beeld Jiri Buller

Talitha Nöllen (28) staat dinsdagmiddag hand in hand met haar vriendin op het Schouwburgplein. De Rotterdamse wil zich niet laten beïnvloeden door geweldsincidenten, maar geeft toe alerter te zijn. Ze zoent al langere tijd niet meer met haar vriendin in het openbaar. Ze zijn een paar keer lastiggevallen. 'Wij kregen vooral seksistische opmerkingen naar ons hoofd geslingerd. Mannen vinden het geil zoenende vrouwen te zien. 'Ik wil meedoen', zeggen ze dan. Een man opwinden is wel de laatste reden waarom ik een meisje zou kussen.' In elke situatie weegt ze af of ze hand in hand kan lopen. 'Als we door het park lopen en er staat een groep hangjongeren, laten we elkaar los.'

Intimidatie en geweld tegen lesbische vrouwen is vaak sterk seksueel getint, bevestigt onderzoeker Hanneke Felten van Movisie. Zo maken ze mee dat mannen - het overgrote deel van de daders - hen aanranden. Ze dringen zich op met een tongzoen of betasten de vrouwen als ze hen samen zien dansen of zoenen, zegt Felten. Ze stellen impertinente vragen over hun seksleven of maken er grove opmerkingen over.

'Plat op plat vult geen gat' kregen twee vriendinnen toegeschreeuwd, die vorig jaar april in de stad Groningen hand in hand over straat gingen na een avondje stappen. Toen drie jongens hen maar bleven treiteren, greep een van de twee vrouwen er een bij de jas en verzocht hem te stoppen. Na de opmerking 'Als je eruitziet als een kerel moet je ook vechten als een kerel' werd zij zwaar mishandeld. Evenals haar vriendin die haar te hulp schoot. De politie deed onderzoek naar de zaak, maar heeft de daders niet kunnen achterhalen.

Tekst gaat verder na de foto.

Ellie Lust: 'Vrouwen krijgen meer te maken met zeer onwenselijk gedrag als bespugen en scheldpartijen.' Beeld ANP

Geweld tegen lesbische vrouwen

Geweld tegen lesbische vrouwen is anders dan tegen homomannen, signaleert Ellie Lust. Zij is woordvoerder van de Amsterdamse politie en nauw betrokken bij 'Roze in Blauw'. 'Bij homo's gaat bedreiging sneller over in geweld. Vrouwen krijgen meer te maken met zeer onwenselijk gedrag als bespugen en scheldpartijen.' Zij vermoedt dat sommige mannen het moeilijker kunnen verteren als mannen onderling affectie tonen dan als vrouwen dat doen. 'Bij vrouwen, ook heterovrouwen, is het gewoner als zij elkaar omarmen of kussen', zegt Lust. Dat bij het incident vorige week in Rotterdam een vrouw de dader was, is uitzonderlijk.

Uit het onderzoek van Hanneke Felten blijkt dat vrouwen amper aangifte doen en soms geneigd zijn dit geweld te bagatelliseren.

Uit de politiestatistieken valt niet op te maken dat anti-homogeweld vaker voorkomt dan tien of twintig jaar geleden. Wel nemen het aantal aangiftes en het gevoel van onveiligheid onder homoseksuelen toe. Dat heeft volgens Felten vooral te maken met de toegenomen aandacht voor deze vorm van geweld. 'Media en politie besteden er meer aandacht aan. Dat geeft aan dat de intolerantie in onze samenleving ten aanzien van geweld tegen homoseksuelen veel groter is geworden.'

Dit schreven we eerder over homogeweld

Is het nu onveiliger voor homo's op straat? De feiten op een rij

Hoe ondergaat een homo alle berichtgeving over straatgeweld tegen homo's?
(+) 'Hand in hand over straat lopen is de laatste tien jaar moeilijker geworden'

Wat kan de maatschappij doen tegen homogeweld?
Acht oplossingen volgens acht wetenschappers (+)

Niemand weet wat de rol van religie of cultuur in anti-homogeweld is. Hassan Bahara in gesprek met de lesbische politieagente Souad Boumedien

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden