Hamlet moet onder de zonnebank

Waar blijft die zwarte, grote Shakespeare-acteur? Een nieuwe theateropleiding voor allochtonen moet de blanke toneelwereld openbreken.tekst Ianthe Sahadat..

In Rotterdam begint volgend jaar september een nieuwe theateropleiding die zich speciaal richt op allochtone acteurs. Initiatiefnemers van de Acteerschool Rotterdam zijn Bart Kiene, docent aan de Amsterdamse toneelschool, theatermaker en directeur van Jeugdtheater Hofplein Louis Lemaire en acteur Mimoun Oaïssa.

De nieuwe hbo-theateropleiding wordt voorlopig particulier gefinancierd. Tot eind januari kunnen jongeren er auditie doen.

Volgens de drie initiatiefnemers zijn de huidige hbo-theateropleidingen betrekkelijk witte bolwerken. Bij de grote toneelgezelschappen vind je nauwelijks acteurs of regisseurs met een andere achtergrond dan de Nederlandse. ‘Kwalitatief goed opgeleide mensen met een andere afkomst krijgen altijd de gekleurde rollen, er is veel typecasting’, zegt theatermaker Louis Lemaire (65). ‘Waarom zouden de drie zusters van Tsjechov niet zwart kunnen zijn’ vraagt Bart Kiene. ‘Veel regisseurs lijken te denken: leuk hoor, die acteur, maar niet bij mij op het podium. Of alleen in een hiphopversie van Hamlet, maar nooit in een naturalistisch stuk’, zegt Kiene. ‘Tegelijk is een terugkerende klacht: waar zijn die spelers met een multiculturele achtergrond die echt goed zijn? Dat moet veranderen.’

De oprichters noemen het liever zelf geen ‘toneelacademie voor allochtonen’. Officieel richt de opleiding zich op studenten met een ‘grootstedelijke en niet-Nederlandse culturele achtergrond’. Lemaire: ‘We hopen dat de drempel lager wordt voor allochtonen om auditie te doen.’

‘Diversiteit’ is wel de aanleiding voor het oprichten van de opleiding, maar ‘de toelatingscriteria zullen, net als bij de andere toneelacademies, artisticiteit en aanleg zijn’.

Hoewel Kiene wel ‘een heftige voorkeur voor kleur’ heeft. ‘Natuurlijk gaat het om talent en is de selectie net zo streng als bij de andere scholen. Maar het is als met vrouwen in bestuurslagen, als je de hele tijd zegt ‘moge de beste winnen’, dan verandert alles zo langzaam. Ik wil graag dat 80 procent van de studenten van multiculturele komaf is, daar kan ik eerlijk over zijn. Je moet ergens beginnen.’

Jongeren met een niet-Nederlandse achtergrond melden zich te weinig bij de vier toneelscholen, meent Kiene. En als ze zich melden, worden ze vaker afgewezen. Dat frustreert ons, zegt Kiene die in Amsterdam ook in de auditiecommissie zit. ‘De oprichting van de Acteerschool Rotterdam wordt daarom met interesse door de leiding van de Amsterdamse Theaterschool gevolgd.’

Volgens Kiene kiezen de jongeren alternatieve routes. ‘Ze maken wel carrière op het toneel, maar zelden bij de geijkte, prestigieuze, witte gezelschappen zoals het Nationale Toneel, RoTheater of Toneelgroep Amsterdam’, zegt hij.

‘Maar ik wil niet de suggestie wekken dat we de studenten alleen voor die gezelschappen opleiden’, zegt acteur Mimoun Oaïssa. ‘We willen alleen mensen, die nu hun weg niet vinden naar de toneelscholen, helpen het acteervak te bereiken.’

De acteeropleiding zal gebruikmaken van het traditionele theaterrepertoire. Oaïssa: ‘Tsjechov, Shakespeare en de Grieken.’ Maar, en dat maakt de school volgens het drietal uniek, de school zal ook veel aandacht besteden aan ‘nieuwe, eigentijdse theatervormen, met invloeden uit andere culturen en verhalen uit het huidige multiculturele Nederland’.

Oaïssa: ‘Het gaat om de invloeden uit alle windstreken die hier samenkomen en de tussencultuur die in de grote steden aan het ontstaan is, met hiphop, streetdance en allerlei vormen van muziektheater.’

Het is echt tijd voor zo’n project, volgens Lemaire. ‘Ik wilde ook geen cursusje voor allochtonen, zes weken mime met Marokkanen of zo. Ik wil een topopleiding, van vier jaar.’ *

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden