Halve Maan laat 'gapend gat' na

AMSTERDAM - De Halve Maan (DHM), het wekelijkse opiniërende nieuwsprogramma van de NTR 'met een scherp oog voor ontwikkelingen binnen de moslimgemeenschap' is eind mei definitief gestopt. Daarmee is 'een gapend gat' gevallen in de programmering van de Publieke Omroep, zegt voormalig CDA-Kamerlid Kathleen Ferrier.


Er is geen plek meer waar 'mensen met een biculturele achtergrond hun verhaal kunnen vertellen dat interessant is voor een breed publiek.' Ferrier roept de NPO op ruimte te creëren voor een dergelijk format. Zij krijgt steun van prominenten als presentator Jeroen Pauw, programmamaker Felix Rottenberg, Europarlementariër Hans van Baalen (VVD) en de Marokkaans-Nederlandse schrijver Abdelkader Benali.


Ferrier, van Surinaamse komaf, sloeg tijdens haar Kamerlidmaatschap menige uitnodiging af van reguliere talkshows. 'Ik dacht vaak: wat is mijn toegevoegde waarde? In die talkshows kon ik mijn verhaal niet vertellen op mijn manier. Ze zijn te polariserend.'


Een goed programma maken dat 'schuurt, duwt en trekt' over multiculturele onderwerpen is moeilijk, zegt Pauw. DHM slaagde daar geregeld in, vindt hij, hoewel het programma 'veel scherper aan de wind moet zeilen'.


Lukt het P&W niet die thema's goed over het voetlicht te brengen? Pauw: 'Het vergt veel energie om goede gasten aan tafel te krijgen.' Veel allochtonen die benaderd worden, voelen de sociale druk van hun gemeenschap en durven niet. Pauw: 'Als ze wel komen, is er altijd veel gedoe.' Het gebeurt nogal eens dat gasten, die vooraf stevige meningen etaleren, tijdens de uitzending in hun schulp kruipen.'


Geven de reguliere talkshows geen goed beeld van wat leeft bij de minderheden? Pauw: 'Te vaak zien we gekken aan tafel, moslimextremisten of islambashers.' Hij vindt dat DHM de kans moet krijgen door te groeien. 'Het moet dan wel weg van die zelfmoordplek, vrijdagmiddag kwart over vier.'


DHM werd uitgezonden in zendtijd die eigenlijk toebehoorde aan de moslimomroep. Die ging door ruzies tenonder, waarna de NTR tijdelijk het beheer kreeg over die zendtijd. In september neemt een nieuwe islamitische omroep de zendtijd weer over.


Daarmee verdwijnen pittige onderlinge discussies over gevoelige onderwerpen van het scherm, vreest Van Baalen. Nog levendig staat hem de uitzending voor ogen, waarin hij kwam praten over het Polenmeldpunt van de PVV. Hij was er getuige van hoe presentatrice Naeeda Aurangzeb vanuit het publiek de radicale Britse imam Haitham al-Haddad onder vuur nam over zijn vrouwonvriendelijke standpunten.


De imam wenste niet met ongesluierde vrouwen aan één tafel te zitten. Aurangzeb legde uit waarom zij, tegen haar principes in, haar presentatieplek had afgestaan. Maar de moslima liet zich niet monddood maken. Van Baalen: 'Er vond een open discussie plaats, met ook nog een vrijzinnig Marokkaans raadslid. Dat zie je vrijwel nooit op de Nederlandse tv.'


Rottenberg ziet DHM vooral als een broedplaats voor intercultureel talent. 'Krankzinnig', vindt hij het dat het verdwijnt. 'De redactie probeerde inzicht te geven in de complexiteit van onze hoogontwikkelde integratiemaatschappij. Daar leven we in, ook al wordt dat ontkend.'


Net als Pauw, zag ook Rottenberg nog veel zwakke plekken bij DHM. 'Het was een programma waarin geëxperimenteerd kon worden. Waarin een jonge interculturele redactie met andere ideeën en andere netwerken kon rijpen. De Nederlandse tv kan niet zonder formats als DHM.


Vooral omdat het programma vrijwel als enige ruim baan biedt aan de urban culture die ontluikt in onze grote steden, merkt Benali op. Hij wijst op de 'alternatieve benadering' van onderwerpen als emancipatie, duurzaamheid, mode, gastronomie en halal-lifestyle. Zaken die de jonge stedelijke generatie bezighouden. Volgens de schrijver zijn deze jongeren het integratiedebat allang voorbij. Benali weet zeker dat zij niet worden bediend door BNN. 'Die blijft toch te wit.'


WAT WAS DE HALVE MAAN?

Talkshow De Halve Maan, een programma in zendtijd van moslims, werd uitgezonden van 6 maart 2011 tot en met 24 mei 2013. Aanvankelijk werkte DHM met een solopresentatrice, de Pakistaans-Nederlandse journaliste Naeeda Aurangzeb, en een vast panel met een diversiteit aan moslimsmaken (van ex-moslims tot ultra-orthodox). Het werd afwisselend op zaterdag- en zondagochtend uitgezonden. Afgelopen jaar schoof Aad van den Heuvel aan als duo-presentator. Naar de laatste uitzending keken 126 duizend mensen.


WAT BRACHT TV-PROGRAMMA DE HALVE MAAN?

- De Halve Maan (DHM) maakte bekend dat Syriërs in Nederland worden geïntimideerd door aanhangers van president Assad. Naar aanleiding van de uitzending werden Kamervragen gesteld.


- DHM kaartte als eerste aan dat halalvlees vaak niet halal is geslacht.


- Ajaxvoetballer Mounir el Hamdaoui gaf zijn eerste interview aan DHM over zijn ruzie met trainer Frank de Boer. NOS sportjournaal nam het interview over.


- DHM signaleerde als eerste de onrust binnen de PvdA over strafbaarheid van illegaliteit.


- DHM besteedde veel aandacht aan werkloosheid onder allochtone jongeren.


- DHM maakte in de zomer van 2012 drie verkiezingsspecials, waarin politieke leiders werden ondervraagd over issues die migranten aangaan. Een opiniepeiling haalde het NOS Journaal.


- In het kader van de Arabische lente werden de Syrische Nederlander Abrahim Miro (lid van de Syrische oppositie) en de Tunesische Nederlandse Firdaous Oueslati (parlementariër van de Ennahda-partij in Tunesië) door DHM ontdekt. Zij doken later op in andere Nederlandse media.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden