Column

'Halsema ziet het nu ook: too little, too late tegen vrouwenonderdrukkers'

Femke Halsema vindt - na het interviewen van een reeks moslima's - dat het Westen te weinig aandacht besteedt aan het vrouw-onderdrukkende karakter van Saoedi-Arabië. 'Maar het was Halsema die zich na de moord op Van Gogh en de gedwongen onderduik van Hirsi Ali en Wilders, ontpopte tot de meest uitgesproken verdediger van hun recht op vrije meningsuiting', schrijft Meindert Fennema.

Fragment uit het programma Seks en de Zonde van Femke Halsema.Beeld NTR

Femke Halsema verklaarde aan de tafel van Pauw en Witteman dat ze iets geleerd had van het interviewen van moslima's voor haar televisieserie Seks en de Zonde. Volgens Halsema hebben 'wij in het Westen' te weinig aandacht besteed aan het vrouwonderdrukkende karakter en de macht van Saoedi-Arabië. 'De staatsgodsdienst van Saoedi-Arabië, het Wahabisme noemen ze dat, wordt over de hele wereld geëxporteerd met veel geld, met heel erg veel geld. Dat is heel slecht nieuws voor vrouwen (...) In het Westen neemt niemand daar aanstoot aan, want Saoedi-Arabië geldt als een bondgenoot.' Halsema zou graag zien dat 'wij in het Westen daar eens wat meer stelling tegen zouden nemen'.

Wie bedoelde Halsema precies met 'wij in het Westen'? Toch niet Geert Wilders? Die heeft al in december 2002 - toen nog als VVD-Kamerlid - een motie ingediend waarin de regering werd opgeroepen om stelling te nemen tegen het exporteren van Wahabisme door het regime in Saoedi-Arabië. 'Dat land geeft op grote schaal steun aan extremistische organisaties. Hun lange arm reikt tot in Nederland.'

Met kluitje in het riet
Wilders eiste een verbod op verspreiding van fundamentalistisch gedachtegoed. Zijn motie 'verzoekt de regering, met inachtneming van de grondwettelijke vrijheden, te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om te komen tot een verbod op internationale geldstromen uit militant fundamentalistische hoek en op korte termijn een notitie daarover aan de Kamer te doen toekomen.' De motie werd aangenomen, maar PvdA, D66, GroenLinks en SP stemden tegen.

Met de uitvoering werd door de regering geen haast gemaakt. 'De minister komt met een notitie' zei Wilders op 10 april 2003 tegen de Volkskrant, 'nou dan weet je het wel.' Wilders stelde in mei een Kamervraag over de Saoedische export van fundamentalisme. Hij werd door De Hoop Scheffer met een kluitje in het riet gestuurd. In februari 2004 diende Wilders weer een motie in, die dit maal werd gesteund door alle partijen in de Tweede Kamer.

Onder aansporing van Geert Wilders en Ayaan Hirsi Ali heeft de Tweede Kamer dus wel degelijk stelling genomen tegen het exporteren van het Wahabisme door Saoedi-Arabië.

Femke Halsema in 2010.Beeld anp

Economische belangen
Zou Femke Halsema met 'wij in het Westen' dan doelen op de ministers van Buitenlandse Zaken, destijds De Hoop Scheffer en thans Frans Timmermans, die de nadruk leggen op de economische belangen die ons zouden verhinderen al te scherp op te treden? Timmermans wil een 'dialoog' met Saoedi-Arabië, geen verbod op financiële steun aan scholen en moskeeën.

Of zou Femke Halsema met 'wij in het Westen' de Amerikaanse regering bedoelen die Saoedi-Arabië om economische en geopolitieke redenen vrijwel nooit bekritiseert?

Of doelde zij met 'wij in het Westen' misschien op de cultureel antropologen aan de Universiteit van Amsterdam die in 2005 protesteerden tegen de uitnodiging aan Ayaan Hirsi Ali om het academisch jaar te openen en op hun collega's aan de Brandeis Universiteit in Boston die nog onlangs hebben weten te verhinderen dat Hirsi Ali daar een eredoctoraat zou krijgen?

Recht op vrije meningsuiting
Of - laatste mogelijkheid - slaat de uitspraak ook op haarzelf? Zou ze, na de interviews met moslimvrouwen van mening zijn dat zij zich meer had moeten inzetten voor de vrouwen in Saoedi-Arabië en andere delen van de wereld die door Islamitische fundamentalisten verkracht en vermoord worden?

Na de moord op Van Gogh en de gedwongen onderduik van Hirsi Ali en Wilders, ontpopte Halsema zich -samen met Jan Marijnissen - tot de meest uitgesproken verdedigers van hun recht op vrije meningsuiting. Na het interviewen van een reeks moslima's vindt ze nu, tien jaar later, dat wat ze als fractieleider van GroenLinks tegen de export van moslimfundamentalisme gedaan heeft 'too little and too late' was. Dat siert haar.

Meindert Fennema is emeritus hoogleraar en columnist voor Volkskrant.nl. Vorig jaar verscheen zijn eerste roman Het slachthuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden