Nieuws Femke Halsema

Halsema wil ‘in uiterste geval’ moskee kunnen sluiten

De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema wil in ‘het aller-uiterste geval’ een gebedshuis kunnen sluiten. Dit zei ze vrijdagavond in haar eerste Gesprek met de burgemeester op de stadszender AT5. Halsema krijgt bijval uit rechtse hoek, maar juristen vragen zich af of zij haar ferme voornemen wel kan waarmaken.

Femke Halsema. Beeld ANP

Burgemeester Halsema spreekt duidelijke taal in het interview met de Amsterdamse zender. ‘Als een imam een aantal keren afschuwelijke preken houdt over dat vrouwen onderdanig moeten zijn en homoseksualiteit misdadig is, wil je kunnen optreden tegen zo’n moskee’, zegt Halsema. ‘Het is heel rigoureus, en je doet het alleen in het uiterste geval, maar dan wil je zo’n moskee kunnen sluiten.’

Anders dan haar voorganger wil Halsema niet samenwerken met salafistische organisaties, liet ze eerder weten. Nu zegt ze ook: overleg met groepen die niet voor gelijke rechten staan, is verleden tijd. ‘Mensen die de gelijkwaardigheid van man en vrouw niet serieus nemen, nodig ik niet uit aan de bestuurstafels.’

De nieuwe burgemeester beklemtoont dat ‘Amsterdam is gebouwd op geloofsvrijheid, en ook de vrijheid van je geloof te vallen’. ‘Orthodoxie is vrij en wordt beschermd. Maar tegen fundamentalisme zeggen we nee. Als je je denkbeelden oplegt aan anderen en een agressieve afkeer vertoont van de rechtsstaat, dan ben je niet meer beschermd door die rechtsstaat. Er zijn een paar moskeeën in de stad waar antidemocratische preken worden gehouden, die houden wij in de gaten. Als dat vaker voorkomt, heb je een probleem met ons.’

Forum voor Democratie is enthousiast over de uitlatingen van de burgemeester. ‘Sluiten kan dus, mooi’, twitterde de Amsterdamse fractie vanochtend. Halsema’s collega’s in de andere grote steden willen vooralsnog niet reageren. Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam is in het buitenland. De Utrechtse burgemeester Van Zanen laat via zijn woordvoerder weten van een reactie af te zien.

De Amsterdamse PvdA-fractievoorzitter Sofyan Mbarki is kritisch over de uitspraken van Halsema. ‘Voor het sluiten van moskeeën is geen wettelijke basis.’ Een betere aanpak zou volgens Mbarki zijn om ‘haatpredikers’ strafrechtelijk aan te pakken op hun uitspraken. ‘Als je echt wil optreden, kun je beter een haatprediker laten vervolgen, dan moskeeën en de hele gemeenschap daarachter wegzetten. De uitspraken die de burgemeester nu doet, dragen niet bij aan een goed debat, omdat zij geen concrete voorbeelden geeft van moskeeën waarop ze doelt.’  

Strafrechtadvocaat Anis Boumanjal spreekt van ‘een kansloze exercitie’. ‘Het is een nobel streven van mevrouw Halsema, maar ik vrees dat het juridisch gezien een moeilijke weg wordt’, zegt de advocaat. ‘Mevrouw Halsema moet opboksen tegen drie fundamentele grondbeginselen in de democratische rechtstaat: het recht op verenigen, het recht op vrijheid van godsdienst en het recht op vrijheid van meningsuiting.’

Het komt er volgens Boumanjal op neer dat een mogelijke sluiting pas in beeld kan komen ‘als er sprake is van structureel (strafrechtelijk) wangedrag waardoor de samenleving dreigt te worden ontwricht. En dan geldt ook nog eens de vereiste dat dit wangedrag uit de daden van de moskee zelf voortkomt, en dus niet uit die van individuen.’

‘Hoe frustrerend het ook kan zijn en hoe onsmakelijk je het ook mag vinden, het (herhaaldelijk) door een imam prediken dat homoseksualiteit misdadig zou zijn en dat vrouwen onderdanig moeten zijn, is, als hij daarbij niet aanzet tot geweld, onvoldoende om tot sluiting van de moskee over te gaan. Deze grondrechten bestaan juist met de notie dat mensen er andere ideeën op na mogen houden en deze ook mogen uitspreken.’

De koers die Halsema uitzet voor de-radicalisering bestaat naast een harde lijn tegen de extremistische moskeeën nadrukkelijk ook uit het steviger tegengaan van discriminatie van moslims. ‘Veel moslims voelen zich opgejaagd, zij hebben het gevoel dat zij vaker verdacht worden gemaakt en dat er in de media harder over hen wordt geoordeeld’, zegt Halsema. Zij moeten zich beschermd weten tegen discriminatie, willekeur en uitsluiting. ‘Door ons beleid moeten moslims zich meer gewaardeerd gaan voelen.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.