Hallo en tot ziens in contanten

Terwijl de salarissen en bonussen zich normaal ontwikkelen, blijven uitzinnige beloningsextra's opduiken, mede door de 'laatste echo's van de goudgerande vertrekregelingen'.

De gouden handdruk

In 2004 deed Morris Tabaksblat met zijn commissie voor goed ondernemersbestuur de goudgerande vertrekregeling van topbestuurders al in de ban. Bij beursgenoteerde bedrijven mag de gouden handdruk maximaal een jaarsalaris bedragen. Maar aangezien vertrekkende bestuurders allemaal voor 2004 zijn aangenomen, keren bedrijven ook acht jaar na invoering van de code nog altijd ruimhartigere vertrekpremies uit.


Malcom Brinded kreeg bij Shell twee jaarsalarissen mee van 2,5 miljoen euro en mocht bovendien lopende prestatieaandelen verzilveren voor een bedrag van 11,4 miljoen euro. De Franse topman Jean Luc Schnoebelen van Grontmij maakte er een zootje van bij het ingenieursbedrijf maar kreeg desondanks vier jaarsalarissen mee: 2,7 miljoen. Hans Wijers, die toch de indruk wekt dat hij vrijwillig zijn carrière bij AkzoNobel beëindigt, krijgt toch een extra bijdrage gestort in zijn pensioenpot en een extra salarisjaar uitgekeerd: 1, 2 miljoen euro. En Peter Bakker van TNT, die maatschappelijk verantwoord ondernemen hoog in het vaandel heeft staan, kreeg zelfs 4,5 miljoen mee, waarin inbegrepen twee jaarsalarissen.


'Het zijn de laatste echo's van goudgerande vertrekregelingen', zegt Jasper Jansen van de Vereniging van Effectenbezitters. 'Bij bestuurders die na 2004 een nieuw contract hebben gekregen, zijn de gouden handdrukken wel gemaximeerd op een jaarsalaris.' Langzaam verdwijnt daarmee het fenomeen van de gouden handdruk, stelt de VEB. Alleen als iemand al zijn hele leven bij één bedrijf werkt, zal ook een nieuwe topman soms nog een lucratieve regeling meekrijgen.


De welkomstbonus

Het oude arbeidscontact bij een vorige werkgever is voor nieuwe bestuurders ook nog geld waard. Zij stappen pas over naar een nieuwe baan als hun oude contracten zijn afgekocht. Vandaar dat voor de nieuwe topman soms een welkomstbonus op tafel wordt gelegd. Michiel Herkemij, de nieuwe topman bij koffiebedrijf Douwe Egberts, tegenwoordig DE Masterblenders geheten, kreeg een golden hello van 600 duizend euro in contanten plus een aandelenpakket van een half miljoen. AkzoNobel betaalde voor het wegkopen van zijn nieuwe bestuursvoorzitter Büchner bij de Zwitserse machinebouwer Sulzer al direct 1 miljoen euro.


Over welkomstbonussen is geen regel vastgelegd. Het zijn de aandeelhouders die al dan niet moeten instemmen met de extra betalingen. 'Er is geen verplichting om rekening te houden met de afspraken met de vorige werkgever', zegt directeur Jan Maarten Slagter van de VEB. 'Dat het toch gebeurt, heeft te maken met de de onderhandelingspositie van de kandidaat-bestuurder. Hoe graag wil een bedrijf iemand hebben?' De VEB pleit er voor om het tekengeld afhankelijk te maken van prestatiedoelen bij het nieuwe bedrijf. 'Maar dat zie je nog te weinig.'


De overnamebonus

Voor de topbestuurders van TNT Express is het in één jaar twee keer prijs. Bij de ontvlechting van TNT en PostNL kregen de bestuurders de nog resterende aandelenpakketten van het oude bedrijf eerder uitgekeerd. Voor Marie-Christine Lombard leverde dat dik een ton extra op. Nu TNT waarschijnlijk door de Amerikaanse pakketvervoerder UPS wordt overgenomen, krijgt Lombard nog een extraatje. In haar contract heeft ze namelijk een clausule laten vastleggen dat bij een overname - de zogenaamde change of control-clausule - jaarsalaris en de bonussen twee keer worden uitgekeerd. Dat zal haar dik 2,7 miljoen euro opleveren.


De beursgangbonus

De meest lucratieve beloningen van dit jaar doken op bij kabelbedrijf Ziggo. De aandelenpakketten van de bestuurders van dit bedrijf werden bij de beursintroductie direct 65 miljoen euro waard, waarbij Bernard Dijkhuizen aandelen bezit van 15 miljoen euro.


Voor deze aandelen hebben de bestuurders zelf nauwelijks geld geïnvesteerd. Het aandelenpakket kregen de bestuurders van hun oude eigenaren, twee investeringsfondsen. Zij wilden hun managers extra aan zich binden met deze regeling. Nieuwe aandeelhouders hadden niks te zeggen over de bonusregeling, constateert de VEB. Zij konden alleen beslissen geen aandelen te kopen bij de beursgang. Maar dat is gezien het succes bij de inschrijving niet gebeurd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.