Half miljoen vluchtelingen afgesneden van hulpverlening Leger Rwanda dringt Zaïre binnen

Een 'substantiële' troepenmacht van Rwanda is dinsdagavond buurland Zaïre binnengedrongen om wraak te nemen op het Zaïrese leger, dat eerder op de dag beschietingen uitvoerde op Rwandees grondgebied....

AP; REUTER

AP, Reuter

KIGALI/CYANGUGU

'Nadat zij ons grondgebied hadden beschoten en onze mensen hadden verwond en gedood en burgers hadden getroffen, zagen wij ons genoodzaakt terug te slaan', verklaarde de Rwandese luitenant-kolonel Firmin Kagame woensdag in de hoofdstad Kigali. Volgens hem troffen de door Zaïre afgevuurde mortiergranaten onder meer een legerbasis in Cyangugu. Ook vielen in de stad zelf enkele doden.

Woensdag bestookten Zaïre en Rwanda elkaar voor de tweede achtereenvolgende dag met artilleriegranaten. 'Als Zaïre de oorlog naar ons brengt, zullen wij tegen Zaïre vechten', zei de Rwandese vice-president, tevens minister van Defensie, Paul Kagame. 'Dat is voor mij geen groot probleem. Wij zijn er klaar voor, al zijn we niet uit op oorlog met Zaïre.'

In antwoord op de vraag of Rwanda en Zaïre met de dag dichterbij de oorlog komen, antwoordde Kagame: 'Afgaand op de verklaringen van Zaïre, wijzen alle tekenen in die richting, ja.'

In Bukavu, de hoofdstad van de Oost-Zaïrese provincie Zuid-Kivu, werd gisteren zwaar gevochten tussen het Zaïrese leger en Tutsi-rebellen. Onduidelijk was gisteravond wie de stad in handen had. Hulpverleners hadden opgevangen dat Bukavu gevallen was en dat er Rwandese commando's in de straten waren gesignaleerd. Van dit bericht was echter geen bevestiging te krijgen uit onafhankelijke bron.

Ook noordelijker, bij de stad Goma, werd gevochten. De rebellen zouden de stad op tien kilometer zijn genaderd.

Het 35 kilometer ten noorden van Goma gelegen dorp Rumamgabo, waar onder meer Zaïese militairen zijn gelegerd, werd gisteren getroffen door mortiergranaten. Het front verplaatst zich nu richting de vluchtelingenkampen Katale en Kahindo. Daar verblijven 300 duizend vluchtelingen. Uit Kahindo zijn gisteravond 115 duizend Rwandese ontheemden vertrokken. Zij vluchten naar het kamp Mugunga, waar onder miserabele omstandigheden reeds meer dan 400 duizend vluchtelingen zitten samengepakt.

Als gevolg van de strijd zijn een half miljoen vluchtelingen in Oost-Zaïre afgesneden van de internationale hulpverlening. De vluchtelingen die nog wel bereikt worden, krijgen minimale rantsoenen, omdat de VN vrezen dat de voorraden snel uitgeput zullen raken.

Bij de aanval op Bukavu is dinsdag de katholieke aartsbisschop Christophe Munzihirwa om het leven gekomen. Volgens bronnen in het Vaticaan is hij in een hinderlaag gelokt. De paus heeft de internationale gemeenschap opgeroepen een einde te maken aan de catastrofe in Oost-Zaïre.

'Het is een kwelling om te zien hoe menselijke wezens, kinderen van god, ónze broeders, worden behandeld. De Heer zal iedereen ter verantwoording roepen', aldus de paus.

Vanuit Bukavu liet de katholieke priester Abbe Pierre Cibambo weten dat de stad volledig is afgesloten van hulpgoederen, dat de chaos totaal is, en dat duizenden burgers de hongerdood wacht als er niet snel iets verandert in die situatie. 'We zijn nagenoeg door onze voedselvoorraden heen. In dit tempo zullen we binnen korte tijd allemaal dood zijn', aldus Cibambo.

De Ugandese krant New Vision berichtte gisteren dat dertienduizend Zaïrese burgers naar de Ugandese grensstad Ishasha zijn gevlucht.

Aan het diplomatieke front was het gisteren een drukte van belang. De Verenigde Naties hebben de Canadese ambassadeur in de VS, Raymond Chrétien, benoemd tot speciale gezant voor Oost-Zaïre, in een poging de crisis te bezweren. De Franse president Jacques Chirac heeft de staatshoofden van de Oost- en Centraal-Afrikaanse landen opgeroepen met spoed een conferentie bijeen te roepen over de situatie aan de Zaïrees-Rwandese grens. En de Ierse minister van Overzeese Hulpverlening Joan Burton drong er bij de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid op aan troepen te sturen naar de regio, teneinde de veiligheid van de honderdduizenden vluchtelingen te waarborgen.

Rwanda wil een internationale conferentie, waaraan ook Frankrijk, Duitsland en België - de voormalige koloniale machten in het gebied - zouden moeten deelnemen. Op deze conferentie zouden volgens Rwanda de gebiedsgrenzen van Uganda, Rwanda, Burundi en Zaïre opnieuw tegen het licht moeten worden gehouden, waarbij tevens een oplossing zou moeten worden gevonden voor de kwestie van de Banyamulenge-Tutsi's in Zaïre.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden