Nieuws

Half jaar cel geëist tegen jonge extreemrechtse verdachten

Justitie eist zes maanden celstraf tegen twee jongemannen, beiden 20 jaar oud, die worden verdacht van deelname aan de extreemrechtse terroristische organisatie The Base. Omdat beiden 266 dagen in voorarrest hebben gezeten, zouden ze niet langer de cel in hoeven. Dat bleek vrijdag in de rechtbank in Rotterdam.

Haro Kraak
Verdachte Fabio L. had een grote fascinatie voor de Tweede Wereldoorlog en het fascisme.  Beeld ap
Verdachte Fabio L. had een grote fascinatie voor de Tweede Wereldoorlog en het fascisme.Beeld ap

Tegen Steven V. eist de officier van justitie 30 maanden, waarvan 24 voorwaardelijk, en een werkstraf van 240 uur. Tegen Fabio I. is de eis een celstraf van 24 maanden, waarvan 18 voorwaardelijk, en een werkstraf van 150 uur. Beiden zouden volgens justitie een proeftijd van drie jaar moeten krijgen, waarbij bijzondere voorwaarden gelden: een meldplicht, een psychologische behandeling, een contactverbod met elkaar en andere leden van The Base en geen gebruik van sociale media.

Steven V. moet volgens justitie ook een locatieverbod krijgen. Hij zou zich niet binnen vijf kilometer van de Tweede Kamer mogen begeven, omdat hij in chatgroepen heeft gezegd dat hij de routes kent die Mark Rutte zonder beveiliging naar zijn werk fietst. Volgens hem een uitgelezen kans om een aanslag op de premier te plegen, blijkt uit onderschepte chats.

Naast deelname aan een terroristische organisatie wordt het tweetal verdacht van opruiing. Steven V. wordt ook verdacht van het voorbereiden van een terroristische aanslag.

The Base is een internationale extreemrechtse organisatie die in een aantal landen als terroristisch wordt aangemerkt. De groepering hangt de theorie van het accelerationisme aan: de leden proberen de huidige maatschappij ineen te laten storten, onder meer door aanslagen en uitlokking van een rassenoorlog om vervolgens een ‘witte’ staat op te richten. De FBI hield eerder tien aanhangers van The Base aan.

Accelerationisme is specifiek ook de ideologie waarvoor de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) waarschuwt in het laatste dreigingsbeeld. Er zouden een paar honderd jongeren in Nederland zijn, tussen de 12 en 20 jaar oud, die een dergelijk extreemrechts gedachtegoed aanhangen en daarover met elkaar praten in chatgroepen, meestal op Telegram. Fabio I., die zichzelf de bijnaam Feuerjugend gaf, en Steven V., die bekend staat als The Mad Dutchman, zouden van die groep deel uitmaken.

De oprichter van The Base is de Amerikaanse Rinaldo Nazzaro die in Rusland woont. Hij heeft hoogstpersoonlijk de wervingsgesprekken gevoerd met verdachten Fabio I. en Steven V. Zij slaagden voor de zogenaamde vetting door een opdracht uit te voeren: met graffiti het logo van The Base op een gebouw spuiten. Hierna zeiden I. en V. trots tegen elkaar in chats dat zij de eerste Nederlandse leden van The Base waren.

Isolement

Uit rapporten rijst een beeld op van verdachten die in een sociaal isolement verkeerden en op internet langzaam geradicaliseerd zijn, naar eigen zeggen zonder dat ze goed bij de consequenties stil hebben gestaan. Beide jongemannen hebben een fascinatie voor vuurwapens en survivallen en kwamen in steeds extremere kringen terecht, in appgroepen met namen als Assault Division, Feuerkrieg en Jeugdstorm Nederland.

Fabio I. vertelde hij hoe hij in zijn woonplaats Zwijndrecht vaak ‘Turken, Marokkanen, Antillianen en Surinamers’ in ‘dikke BMW’s’ zag rijden en dan jaloers raakte. ‘Zij worden voorgetrokken’, dacht hij. Zelf stelt hij in armoede opgevoed te zijn. Bij hem op school hadden anderen nieuwe iPhones en Playstations. Daar had hij geen geld voor. Thuis was er net genoeg om eten te kopen.

Hij had een grote fascinatie voor de Tweede Wereldoorlog en voor het fascisme. Hij vond het knap hoe Adolf Hitler Duitsland destijds ‘uit de armoede trok’ en ‘snelwegen bouwde’. In appgroepen riep hij op zwarte mensen, pedofielen, homo’s en joden te vermoorden of om een zwart persoon te ontvoeren en in een bos op te jagen.

Het vermengen van rassen zou volgens Fabio I. smerig en niet zuiver zijn. Op de vraag of hij zelf met een deels Italiaanse achtergrond niet ook het product van rassenvermenging is, zei hij dat hij daar destijds niet zo over dacht omdat Italië een westers land is. Tijdens zijn behandeling is vastgesteld dat hij een stoornis op het autismespectrum heeft en last heeft van depressies.

Steven V. komt uit een stabiel en welvarend gezin, maar had geen vrienden en zocht aansluiting bij gelijkgestemden op internet. Hij heeft meermaals gesolliciteerd bij Defensie en stapte toen tijdelijk voor de zekerheid uit de appgroep van The Base. Hij zegt geïnteresseerd te zijn in survivallen en vuurwapens en zo bij extremistische chatgroepen uitgekomen te zijn.

In de appgroep plaatste V. onder meer een afbeelding van knielende Joodse man die door zijn hoofd wordt geschoten. Hij riep ook op tot een burgeroorlog. ‘Dat was een fantasie’, zei hij op de zitting. Hij was geïnspireerd door online games die zich in een apocalyptische wereld afspelen. ‘Als je daarin bedwelmd raakt of verzuipt als je 14 bent, is dat nog uit te leggen’, vond de rechter. ‘Maar als je volwassen bent en bij Defensie wil is dat een ander verhaal.’

Afstand

Beide verdachten beweerden het extremistische gedachtegoed van The Base inmiddels niet meer aan te hangen en deden afstand van hun uitspraken in de chatgroepen. Soms komen extremistische gedachten nog steeds bij Fabio I. op, zei hij, maar dan gaat hij daarover een gesprek aan. Bijvoorbeeld als hij het nieuws over de Taliban ziet en vreest dat er islamitische terroristen in de vluchtelingenstroom naar Nederland zitten.

Volgens een psychologisch rapport houdt Steven V. er nog steeds extreemrechtse opvattingen op na. Toch walgt hij van zichzelf en schaamt hij zich, zei zijn advocaat. De rechter vroeg hem waarom hij een grijze sweater met adelaars erop droeg in de rechtszaal. Is dat een verwijzing naar het Derde Rijk? Nee, daar bedoelde hij niets mee, zei V., dat is slechts het logo van het merk PME Legend.

De advocaten van beide verdachten betoogden dat er een wereld van verschil bestaat tussen de online personages die ze speelden en de werkelijke personen die ze zijn. De verwerpelijke en opruiende uitspraken zouden vooral grootspraak, flauwekul en kinderlijke fantasie zijn. Bovendien zouden de handelingen niet verder zijn gegaan dan graffiti spuiten, flyeren en doxen, het online zetten van contactgegevens van tegenstanders om hen te intimideren.

De officier van justitie zei in eerste instantie dat de straf moet aansluiten bij recente veroordelingen wegens jihadisme en dat dus jarenlange celstraffen gepast zouden zijn. Toch week hij hiervan af omdat het gaat om kwetsbare jongeren die berouw tonen, goed meewerken aan hun behandeling en volgens de reclassering verminderd of licht verminderd toerekeningsvatbaar zijn.

Het zou voor de samenleving beter zijn als de twee verdachten niet naar de gevangenis gaan, zei de officier. Daarbij gaf hij de verdachten met klem mee dat zij hun denkpatronen en gedrag blijvend moeten veranderen. ‘En zo niet, dan moeten ze linea recta terug naar de gevangenis.’

Over een kleine drie weken doet de rechtbank uitspraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden