Nieuws Biografie Opstelten

Halbe Zijlstra wilde Ivo Opstelten al eerder ‘een duwtje’ geven, blijkt uit Opsteltens biografie

Een half jaar voordat Ivo Opstelten tussentijds opstapte als minister van Veiligheid en Justitie, vond toenmalig VVD-fractieleider Halbe Zijlstra al dat de VVD-coryfee de eer aan zichzelf moest houden. Dat blijkt uit het boek Opstelten. Een leven in het openbaar bestuur, dat vandaag verschijnt.

Halbe Zijlstra, Mark Rutte en Ivo Opstelten tijdens het voorjaarscongres van de VVD in het congrescentrum Papendal. Beeld ANP

Zijlstra wilde niet zelf het vertrouwen in de eigen bewindsman opzeggen en moedigde Henri Kruithof, indertijd hoofd voorlichting van de fractie en een vertrouweling van Opstelten, aan ‘een eervolle aftocht’ te adviseren. Dat gebeurde in de herfst van 2014. Opstelten, nu: ‘Ik heb geen signalen opgepikt dat dit eigenlijk uit de fractie kwam.’

De biografie van Opstelten is geschreven door Ron Meerhof, oud-journalist van de Volkskrant, die drie jaar aan het boek werkte. Meerhof stapte in 2013 over naar Buitenlandse Zaken, waar hij tekstschrijver werd van PvdA-minister Lilianne Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking). Sinds anderhalf jaar is hij speechschrijver op Justitie.

Opstelten dacht niet aan opstappen na Kruithofs advies. Hij wist dat hij in de Kamer soms een slecht figuur sloeg, met vage antwoorden, alsof hij zich niet had voorbereid. Kamerleden ergerden zich aan hem, de kranten schreven erover. Wat was er aan de hand met de man met de kenmerkende basstem?

Niets, vond hij zelf. Ja, hij had die zomer zijn vakantie gemist – de ramp met MH17 hield hem in Den Haag. Bovenal wilde hij premier Mark Rutte, zijn oogappel en de man die hem na een lange bestuurlijke loopbaan als minister had gevraagd, niet in de steek laten. ‘Ik ben geen wegloper’, is Opsteltens levensmotto. Terwijl Zijlstra hoopte dat het Kruithof zou lukken ‘om Ivo een duwtje te geven en hem te helpen bij de juiste beslissing’, ging de onwetende Opstelten juist met Rutte debatten oefenen. Op zoek naar revanche.

Uit een interview met Opstelten, dat zaterdag verschijnt in Volkskrant Magazine, blijkt dat Opstelten pas door de reconstructie van Meerhof op de hoogte kwam van de intentie van Zijlstra. ‘Dat vond ik scherp om te lezen’, merkt hij daarover op.

In boek en interview gaat Opstelten voor het eerst in op de door Nieuwsuur onthulde ‘bonnetjesaffaire’, die hem uiteindelijk alsnog dwong tussentijds op te stappen. Staatssecretaris Fred Teeven had in een vorig leven als officier van justitie een zogenoemde ‘ontnemingsschikking’ getroffen met crimineel Cees H. Daarbij had H. veel meer geld mogen behouden dan tot dan toe bekend was en bleef de belastingdienst onwetend.

Opstelten geeft toe in de affaire cruciale fouten te hebben gemaakt. Hij informeerde de Kamer onjuist en liet een ultieme poging achterwege om het precieze bedrag van de schikking (‘het bonnetje’) te achterhalen. Toen dat toch opdook, werd hij naar het Torentje geroepen en kreeg hij uitgerekend van Rutte alsnog het beslissende zetje: ‘Het is klaar.’ In maart 2015 traden hij en Teeven af.

LEES OOK:

Na zijn aantreden in 2010 als minister van Veiligheid en Justitie gaf Ivo Opstelten een interview aan de Volkskrant. ‘Als bij mij wordt ingebroken, ga ik mijn bed uit en achter de boef aan.’

Tijdens een debat over het Actieplan Jihadisme in september 2014 maakte Opstelten in de Tweede Kamer een slechte indruk. Lees hier het verslag.

Nieuwsuur-journalist Bas Haan concludeert in dit interview met de Volkskrant uit januari 2017 dat de VVD-bewindslieden op Justitie in de bonnetjesaffaire hebben gelogen. Opstelten houdt vol dat van bewuste misleiding geen sprake is geweest. Hij geef wel toe dat de Kamer onjuist is geïnformeerd en dat niet hard genoeg naar het bonnetje is gezocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden