Halbe Zijlstra geeft leugen toe: ontmoeting met Poetin heeft nooit plaatsgevonden

Minister Halbe Zijlstra van Buitenlandse Zaken heeft jarenlang gelogen over een ontmoeting met Vladimir Poetin. In tegenstelling tot zijn eerdere beweringen was de VVD'er in 2006 niet aanwezig op een bijeenkomst met de Russische president in diens buitenhuis. Premier Mark Rutte is al 'enkele weken' op de hoogte van het nepverhaal.

De bewindsman houdt vol dat de 'inhoud van de boodschap klopt' en vindt daarom dat hij 'geen desinformatie heeft verspreid'. Foto Jiri Buller

Dit heeft Zijlstra dit weekeinde toegegeven in een gesprek met de Volkskrant. Uit onderzoek van de krant bleek dat collega's grote twijfels hadden over het waarheidsgehalte van het treffen met Poetin. 'Het is niet verstandig geweest. Ik had het anders moeten doen', zegt Zijlstra na confrontatie met het onderzoek.

De ontboezeming komt op een ongelegen moment. Dinsdag vliegt Zijlstra voor het eerst als minister naar Moskou voor een ontmoeting met zijn ambtgenoot Sergej Lavrov. Het onderwerp MH17 staat hoog op de agenda. Rutte III beschuldigt het Russische regime openlijk van het verspreiden van desinformatie hierover. Nu blijkt de eigen minister van Buitenlandse Zaken jarenlang een onware anekdote over Poetin te hebben verteld.

Onder meer op een VVD-congres in mei 2016 waarschuwde Zijlstra zijn kiezers voor een oorlog met Rusland. 'Ik was begin 2006 aanwezig in de datsja van Vladimir Poetin', zegt Zijlstra in de toespraak die online nog circuleert. 'Ik was medewerker. Ik was weggestopt achter in het zaaltje waarin het plaatsvond. Maar ik kon heel goed horen wat het antwoord van Vladimir Poetin was op de vraag wat hij verstond onder Groot Rusland. Want Groot Rusland is waar hij naar terug wil. En zijn antwoord was: dat is Rusland, Wit-Rusland, Oekraïne en de Baltische Staten. En Kazachstan was nice to have.'

Zijlstra heeft het verhaal naar eigen zeggen sinds 'begin 2014' zowel binnen als buiten de VVD verteld. Hij zou als Shell-medewerker samen met Shell-topman Jeroen van der Veer en Poetin in de datsja hebben gezeten. Dit zeiden zijn spindocters in oktober vorig jaar bij zijn aantreden als minister. Zij gebruikten de anekdote om de kritiek op de gebrekkige buitenlandervaring van de kersverse minister te pareren.

Verhaal 'geleend'

Zijlstra heeft het verhaal van iemand anders geleend, geeft hij nu toe. Dit deed hij naar eigen zeggen om zijn bron te beschermen. 'Ik heb toen de keuze gemaakt: oké, dit is een belangrijk geopolitiek verhaal. De implicaties daarvan zijn stevig. Ik heb het verhaal toen naar mijzelf getrokken, om te zorgen dat de persoon die er wel bij was zelf niet de onthullende factor werd. Omdat dit ook implicaties voor hem of zijn bedrijf kon inhouden.'

De premier weet volgens Zijlstra al een tijdje dat zijn minister onwaarheden heeft verteld over zijn contacten met Rusland. 'Ik heb Mark Rutte een paar weken geleden geïnformeerd over de uitspraken van Poetin en de wijze waarop ik de bron van deze informatie heb willen beschermen', zegt Zijlstra. Rutte zit in Pyeongchang en was zondag niet bereikbaar voor commentaar.

Zijlstra wil niet zeggen van wie hij het geopolitieke verhaal hoorde, omdat hij de bron en diens bedrijf dan in problemen zou brengen. Twee goed ingevoerde bronnen melden dat het om Van der Veer zelf gaat, maar de minister en Van der Veer willen dit niet bevestigen.

Poetins woorden, zoals die door Zijlstra worden geciteerd, zijn zwaarbeladen omdat het Westen ze zou kunnen opvatten als een verkapte oorlogsverklaring tegen de Baltische Staten, met alle geopolitieke gevolgen van dien. Ruslandkenners achten het onwaarschijnlijk dat Poetin zijn militair-strategische dagdromen in deze bewoordingen heeft gedeeld met niet-Russische gasten.

De bewindsman houdt vol dat de 'inhoud van de boodschap klopt' en vindt daarom dat hij 'geen desinformatie heeft verspreid'. Hij denkt niet dat de Russen zijn nepverhaal tegen hem zullen gebruiken. 'Als ze dat al zouden proberen, dan maak ik meteen de afslag naar de inhoud. Dan zal ik zeggen: wilt u dan ontkennen dat dit verhaal waar is? Ze weten zelf ook donders goed wat er in het hoofd van Poetin omgaat.'


'Ik ben het gaan wegduwen omdat het de verkeerde lading kreeg'

Nee, hij heeft nooit met Poetin in één ruimte gezeten, zoals hij steeds heeft beweerd, erkent Halbe Zijlstra nu. Hij zou diens woorden hebben gehoord van een bron die hij wil beschermen. 'En de inhoud is gewoon waar.' Lees hier het interview. (+)


Er werd al langer getwijfeld aan het verhaal van Zijlstra

Het werd door de VVD als een van de bewijzen aangevoerd dat de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken - Halbe Zijlstra - echt wel buitenlandervaring heeft: Zijlstra zat ooit samen met president Poetin en Shell-topman Jeroen van der Veer in een buitenhuis in Rusland. Maar dat verhaal werd ontkend door Shell, zo schreven we al in oktober.