Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Halbe Zijlstra blaast de aftocht

Uw politieke nieuwsbrief

DEN HAAG - Halbe Zijlstra en Mark Rutte in de Tweede Kamer na Zijlstra's aftreden eerder dit jaar. Beeld Volkskrant - Freek van den Bergh

Goedemiddag. Terwijl het onderwijs te horen kreeg dat er eindelijk eens een ordentelijk huishoudboekje moet komen, koos Halbe Zijlstra eieren voor zijn geld. 

Hier zijn uw politieke Dagkoersen, die u natuurlijk ook elke werkdag per e-mail kunt ontvangen.

WAARSCHUWING VAN DE DAG
Waar is dat geld?

Beleidsdrift komt vaak in cirkels, het onderwijsbeleid niet in de laatste plaats. Decennialang zuchtten de scholen onder de regeldrift van het ministerie van Onderwijs. Berucht waren de circulaires – doorgaans honderden per jaar  - waarin het departement de schooldirecties bijvoorbeeld opdroeg de lessenaartjes minstens eens per week schoon te maken. Met een natte doek.

De weerzin daartegen leidde begin deze eeuw tot de omwenteling. In grote eendracht spraken ministerie, vakbonden, besturen en schooldirecteuren af dat de scholen meer zeggenschap zouden krijgen. Om te beginnen over de besteding van hun geld. De professionals konden het zelf wel af. Lumpsum werd de norm: jaarlijks een zak met geld voor de scholen. Dat mogen zij grotendeels naar eigen inzicht besteden. Al leidde dat van meet af aan ook tot bedenkingen in de Tweede Kamer. Want het was nou ook weer niet de bedoeling dat Den Haag jaarlijks tientallen miljarden aan belastinggeld over de schutting zou gooien en dat de scholen het verder maar moesten uitzoeken.

Toch is dat de indruk die inmiddels vaak door het onderwijs wordt gewekt. Extra geld tegen de werkdruk? Niemand weet waar het precies is gebleven. Investeringen in extra conciërges? Het is niet zeker of ze wel zijn aangekomen.Leerkrachten klagen dat de ene plaag (het ministerie) is vervangen door de andere (de grote, overkoepelende schoolbesturen), terwijl instanties als de Rekenkamer waarschuwen dat hierdoor het zicht op de onderwijsinvesteringen is zoekgeraakt. 

Zo is de lumpsum in betrekkelijk korte tijd in de beeldvorming uitgegroeid tot de bron van alle kwaad op de scholen. 

Afschaffen dan maar weer?  De Onderwijsraad probeert, in haar woensdag verschenen evaluatie van de situatie, die neiging te onderdrukken. Op nieuwe bemoeizucht vanuit het ministerie zit in het onderwijs immers ook niemand te wachten. De sector zal het zelf moeten doen. De Raad pleit onder meer voor versterking van de Onderwijsinspectie, maar ook voor scherper intern toezicht en voor professionalisering van de medezeggenschapsorganen. Zodat ook ouders en studenten sneller aan de bel kunnen trekken als zij het overzicht kwijtraken.

AFVALLER VAN DE DAG
Halbe Zijlstra

Wat Halbe Zijlstra eerst niet wilde bevestigen, erkende hij vandaag alsnog: hij was in de race om de Nederlandse bewindvoerder te worden bij de Wereldbank in Washington. Wás, want nadat het AD er vandaag opnieuw over schreef, koos de gevallen minister publiekelijk eieren voor zijn geld: hij ziet af van zijn kandidatuur en kiest voor een heel andere baan. In het bedrijfsleven.

Dat laatste is waarschijnlijk verstandig, want het is wel duidelijk dat het Binnenhof niet rijp is voor Zijlstra's rentree in het openbaar bestuur. Het was premier Mark Rutte zelf die zijn teen in het voorjaar in het water stak en Zijlstra binnen de coalitie voorzichtig opperde voor de functie. Zo had immers ooit ook Ad Melkert een veilig heenkomen gevonden toen de publieke opinie in Nederland zich tegen hem keerde.

Maar Rutte rekende buiten het verzet, ook in zijn eigen kabinet, dat meent dat er ergens toch grenzen zitten aan de politieke banencarrousel. Het uitlekken van Zijlstra's kandidatuur was daarmee ook meteen de doodsteek. 

En de Wereldbank? Er hebben zich veel kandidaten gemeld, zeggen ingewijden. De voormalige VVD-staatssecretaris Frans Weekers zou ook nog in de race zijn. 

EN DAN DIT NOG
Geen afschaffingsreferendum

Er komt geen referendum over de afschaffing van het raadgevend referendum. De rechtbank in Den Haag stelt dat het inwilligen van die wens van actiegroep Meer Democratie buiten haar bevoegdheid valt. Daarmee is de laatste mogelijkheid op een referendum over het referendum van de baan. Dion Mebius doet verslag. 

Belastingdienst wankelt

De Belastingdienst kampt met nieuwe problemen bij de inning van de erf- en schenkbelasting, meldt minister Wopke Hoekstra van Financiën aan de Tweede Kamer. Verantwoordelijk staatssecretaris Menno Snel komt snel met details, belooft hij.

Vorig jaar liep de schatkist al 450 miljoen euro mis doordat de Belastingdienst niet in staat bleek alle verschuldigde belastingen op erfenissen en giften te innen. Die achterstand zou dit jaar worden ingelopen, maar volgens Hoekstra gaat ook dat waarschijnlijk niet lukken. 

Eerder meldde de Volkskrant al dat het kabinet mogelijk pas op de plaats moet maken met nieuwe belastingplannen, omdat de dienst daar voorlopig niet klaar voor is.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze brief dagelijks per e-mail ontvangen? Regel het heel eenvoudig hier

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.