Hakkelaar op hete kolen om arrest in zaak Kobus L.

In de zwaarstbewaakte gevangenis van Nederland, de TEBI in Vught, kijken twee gedetineerden vanochtend met spanning uit naar een uitspraak van het gerechtshof in Den Haag....

MICHIEL KRUIJT

Van onze verslaggever

Michiel Kruijt

AMSTERDAM

Netelig punt in het proces tegen Kobus L. - verdacht van groothandel in soft- én hard drugs - is de getuigenis van Helio Stewart. Deze voormalige huisvriend en lijfwacht van L. werd in augustus 1993 aangehouden wegens hasjsmokkel. Stewart besloot een boekje over zijn baas open te doen, omdat die het op zijn leven zou hebben gemunt. Zo legde hij verklaringen af over de cocaïnezaken die L. met de voormalige Surinaamse legerleider Bouterse zou hebben gedaan. In ruil voor die onthullende getuigenissen zegde het Openbaar Ministerie (OM) Stewart niet-vervolging toe, met uitzondering van de liquidaties waarbij hij eventueel zou zijn betrokken.

Justitie hoefde die belofte nooit gestand te doen. Op 6 december 1993 werd Stewart voor zijn woning in Schiedam doodgeschoten. De verklaringen van Stewart hebben een belangrijke rol gespeeld in de strafzaak tegen L. Mede op grond van zijn (postuum ingebrachte) getuigenissen legde de rechtbank in Rotterdam Kobus L. in 1995 een celstraf van twaalf jaar op en een boete van een miljoen gulden. De rechters oordeelden dat het OM met twee criminele getuigen, onder wie Stewart, toelaatbare deals had gesloten.

Maar de commissie-Van Traa, die de zaak tegen L. uitgebreid had bestudeerd tijdens haar onderzoek naar het gebruik van opsporingsmethoden, kwam een halfjaar later tot een ander oordeel. Stewart moest volgens Van Traa c.s. als een kroongetuige worden beschouwd. Die juridische figuur moet niet worden geïntroduceerd, meende de parlementaire enquêtecommissie, omdat de invloed van de georganiseerde misdaad in Nederland te beperkt zou zijn voor de inzet van zo'n zwaar opsporingsmiddel.

Ook de rechtbank in Amsterdam, kwam vrijdag in haar vonnis tegen Johan V. tot de conclusie dat de Tweede Kamer en het kabinet het erover eens zijn dat een kroongetuigeregeling achterwege moet blijven. Dat oordeel had voor de strafzaak tegen de Hakkelaar geen gevolgen, omdat de rechtbank meende dat Ad Karman en Fouad Abbas niet als kroongetuigen kunnen worden beschouwd. De overeenkomsten met deze belangrijke getuigen zijn volgens de Amsterdamse rechters als 'deals met criminelen' te rubriceren. Zowel Karman als Abbas was volgens de rechtbank immers geen volledige vrijwaring van vervolging beloofd.

Een aantal rechtsgeleerden meent echter dat Karman wél een kroongetuige is. Het gerechtshof in Den Haag kan vandaag meer duidelijkheid scheppen in deze definitiestrijd. Het arrest kan voor het hoger beroep van Johan V., dat na de zomer dient, van groot belang zijn.

Als het hof vandaag de toezegging aan Stewart ontoelaatbaar acht, moet de zaak tegen L. sneuvelen, zo heeft zijn raadsman Tj. van der Spoel eerder betoogd. Daarnaast meent de advocaat dat er nóg een reden is waarom zijn cliënt vrijuit moet gaan: het OM heeft pas in hoger beroep melding gemaakt van een - mislukte - infiltratie-actie tegen de groep van L. Van der Spoel vindt dat de rechtbank is misleid, waarop volgens de raadsman de niet-ontvankelijkheid van het OM hoort te staan. Procureur-generaal C. Flint-van Noort, die vijftien jaar cel en vijf miljoen gulden boete tegen L. eiste, noemde die ommissie 'niet slim', maar meent dat er geen kwaad achter schuilt.

Ook in justitiekringen zal met grote belangstelling worden uitgekeken naar het oordeel van het hof. Het stukgaan van de zaak tegen Kobus L. zou het eclatante succes van de veroordeling van de Hakkelaar doen vergeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden