Column

Had iemand me niet tegen die enge verhalen kunnen beschermen?

Op een dag behandelen ze op school de onderwerpen waarvan je pas echt wakker ligt Beeld anp

De jonge zeehondjes die worden opgevangen in zeehondencrèches blijken daar niet allemaal beter af te zijn. Sinds kort weten we dat de kleine zeehondjes, de huilers, die achtergelaten lijken te zijn op het strand, meestal gewoon weer door hun moeder worden opgehaald. Zelfs de prematuren kunnen prima acht uur alleen zijn. Maar voor die uren voorbij zijn, worden ze gered door voorbijgangers. De afgelopen jaren hebben vele zeehondenmoeders dagenlang tevergeefs naar hun kind gezocht.

Ik dacht meteen aan Peter Pan, die als baby het raam uit vloog. Ik was mijn 8-jarige dochter de originele Peter Pan gaan voorlezen. Het begon allemaal prachtig met dat vliegende kind, tot we bij het hoofdstuk aankwamen dat Peter terug naar zijn moeder wou. Hij was al eens eerder naar haar slaapkamerraam gevlogen maar toen toch weer vertrokken, de vrijheid was hem te lief. Tot hij besloot definitief terug te keren. Maar juist die nacht, aangekomen bij haar slaapkamer, zag hij haar met een ander kind in haar armen en om dit kind te beschermen had ze tralies voor het raam gemaakt.

'Peter riep: 'Moeder! Moeder!' Maar ze hoorde hem niet en vruchteloos sloeg hij met zijn kleine armen en benen tegen de ijzeren staven.' Naast mij barstte mijn dochter in huilen uit en huilen doet ze zelden.

Ik las door: 'Hij moest wel snikkend terugvliegen naar de Tuinen. Nooit zag hij zijn liefste weer, en hij had zo'n geweldige zoon voor haar willen zijn!'

'Nee', riep mijn dochter, 'hij moet terug naar haar!' en zij sloeg al even zo woest als Peter Pan met haar armen en benen om zich heen.

Maar J.M. Barrie ging nog verder: 'Ach Peter! Wij allen die de grote fout hebben gemaakt, wat zouden we niet allemaal anders doen als we een tweede kans kregen...' om te besluiten: '... maar er is geen tweede kans, voor de meesten in ieder geval niet.'

Precies, wanneer die zeehonden weer worden uitgezet is mama zeehond allang vertrokken, er is geen tweede kans.

Ik las ter geruststelling nog maar een ander verhaal voor, zo vlak voor het slapen gaan.

Toen ik de volgende dag zei: 'Zullen we maar niet meer uit Peter Pan lezen?', zei ze: 'Jawel, want als ik dan overstuur raak, lees je nog een verhaal.'

In het najaar is het Kinderboekenweek, het thema is Griezelen, met als motto Gruwelijk Eng! Veel scholen en ouders schijnen daar niet blij mee te zijn. Schrijver Rian Visser schreef er dinsdag over in de Volkskrant en zij nam het met recht op voor enge en nare verhalen. Ik herinner me met genot alle nare jeugdboeken die ik vroeger las.

Maar met pijn herinner ik me de waargebeurde verhalen die me werden verteld. Op een dag behandelen ze op school de onderwerpen waarvan je pas echt wakker ligt en waarvan niemand troostend kan zeggen dat het niet werkelijk is gebeurd. De eerste oorlogsverhalen die ze je vertellen, de foto's erbij, ik weet nog precies van welke beelden ik niet kon slapen. Later dacht ik: had iemand me niet tegen die verhalen kunnen beschermen? Om me nog weer later te realiseren dat dat onmogelijk is. Op een dag hoor je waartoe de mens in staat is. Te beginnen bij de tragiek van de goede bedoelingen, met wanhopig zoekende zeehondenmoeders als gevolg. Van daar verder naar het echte kwaad. Op een nacht lig je wakker, en het is niet van Peter Pan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden