Hacks leggen relatie adviseur Poetin met separatisten bloot

De inbox van Vladislav Soerkov, een van de belangrijkste adviseurs van president Vladimir Poetin, is gehackt. De buitgemaakte documenten tonen aan dat de pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne hun acties de afgelopen jaren nauw coördineerden met Soerkov, die geldt als het brein achter Vladimir Poetins systeem van 'gemanagede democratie'.

De toenmalige president Dmitri Medvedev (R) overlegt met Vladislav Soerkov op 27 juni 2011. Beeld afp

Soerkov stond al langer bekend als de man die namens het Kremlin de touwtjes in handen had in Oost-Oekraïne. De gelekte documenten leggen voor het eerst op papier een directe link tussen Soerkov en de rebellen. Ze werden eerder deze week online gezet door een Oekraïense hackersgroep die zich CyberJunta noemt.

De documenten moeten wel echt zijn, menen deskundigen en journalisten die zich de afgelopen dagen verdiept hebben in de mails. Agenda's, besproken evenementen en briefings uit de mails lijken allemaal overeen te komen met gebeurtenissen in de afgelopen twee jaar. Vervalsen zou monnikenwerk geweest zijn.

Postvak

De Russische regering probeert iedereen ervan te overtuigen dat de Oekraïense hackers de ruim tweeduizend vrijgegeven documenten uit hun duim gezogen hebben. 'Soerkov gebruikt helemaal geen e-mail', zei Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov tegen journalisten. 'Het is hem echt niet.'

Het postvak werd niet door Soerkov zelf beheerd, maar door secretaresses, claimen de hackers. Tussen de mails zitten lijsten van Russische staatsburgers die omgekomen zouden zijn in de oorlog in Oost-Oekraïne, die inmiddels aan ruim 9.600 mensen het leven gekost heeft. De lijsten zijn gestuurd door separatistenleiders in 2014, in het heetst van de strijd. Ook werd Soerkov ingelicht over de meest geschikte kandidaten voor regeringsposten in de Donetsk Volksrepubliek - kort daarna konden die mensen hun plek innemen.

Belangrijke adviseur

Deze maand werd weer eens duidelijk hoe belangrijk Soerkovs rol in het conflict is toen hij opdook aan de zijde van Poetin tijdens onderhandelingen over de oorlog met de Duitse bondskanselier Merkel, de Franse president Hollande en de Oekraïense president Porosjenko.

Soerkov werkt sinds 1999 voor het Kremlin. Hij richtte het theater in van Poetins politiek. Soerkov zette nepoppositiepartijen op, begon pro-Poetinjeugdbewegingen en ging iedere week om tafel zitten met de bazen van de tv-zenders om de programmering van de volgende week te bepalen. Na het presidentschap van Dmitri Medvedev (2008-2012) was hij even uit beeld omdat hij Poetin afgevallen zou zijn, maar Soerkov is nu weer terug als een van de belangrijkste adviseurs van de president.

De vraag is of de hack in zijn inbox werkelijk gepleegd is door Oekraïense hackers. Mark Galeotti, een onderzoeker van het Instituut voor Internationale Relaties in Praag, zegt in de Britse krant The Guardian dat het 'onwaarschijnlijk' is dat Oekraïense hackers over de capaciteiten beschikken om Soerkovs regeringsmail (prm_surkova@gov.ru) binnen te dringen. Hij acht het waarschijnlijker dat de Amerikaanse regering achter de hack zit en de groep CyberJunta als dekmantel gebruikt.

Soerkov werkt sinds 1999 voor het Kremlin. Hij richtte het theater in van Poetins politiek. Foto: Soerkov op 7 mei 2013. Beeld epa

Tegenaanval

Het Witte Huis kondigde eerder deze maand een 'proportionele' cyberaanval tegen Rusland aan. Daarmee wil Washington reageren op hacks in de Democratische Partij, die volgens de Amerikanen gecoördineerd zijn door de Russische overheid.

Soerkov zelf heeft nog niet gereageerd op het lek. Hij uit zich bijna nooit in het openbaar. Een uitzondering maakte hij in 2014, toen de VS hem op een sanctielijst zetten vanwege zijn rol in de oorlog in Oekraïne. Soerkov vergeleek die ervaring met 'het ontvangen van een Oscar voor beste bijrol'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden