NieuwsDuitse hacks

Hackers openbaren privégegevens van honderden Duitse politici

Hackers hebben de gegevens van honderden Duitse politici en andere prominenten online verspreid, is vrijdag bekend geworden. Het gaat om woonadressen, mobiele nummers en creditcardgegevens, maar ook screenshots van chatgesprekken en familiefoto’s. Waar de gegevens gestolen zijn, door wie en waarom, is allemaal nog onduidelijk.

BERLIJN - Hackers hebben persoonlijke informatie over honderden Duitse politici verspreid. Er verschenen onder meer telefoonnummers, adressen, chatgegevens en creditcardinformatie op internet, bericht nieuwsprogramma Tagesschau.Beeld ANP

Een Twitter-account genaamd ‘G0d’, begon op 1 december vorig jaar met het publiceren van een digitale adventskalender, waarvan elke dag een nieuw luikje opende. Dat wil zeggen: er verscheen een link naar schijnbaar willekeurig verzamelde privé-informatie over een persoon of een groep mensen. Het begon met gegevens van televisiepresentatoren, acteur Til Schweiger, de komiek Jan Böhmermann, en verschillende Duitse YouTubers en hiphopartiesten.

De climax, rond de Kerstdagen, bestond uit een serie links naar informatie over honderden politici van alle partijen behalve de rechts-nationalistische AfD. Alle politieke niveaus zijn getroffen, van regionale volksvertegenwoordigers tot leden van de Bondsdag en het Europese parlement, evenals het voltallige kabinet, tot aan bondskanselier Angela Merkel en bondspresident Frank-Walter Steinmeier toe.

De verschillende Duitse veiligheidsdiensten hielden vrijdag een crisisberaad. Zij moeten zo snel mogelijk drie vragen beantwoorden: wie zitten er achter het hack, waar hebben de hackers de informatie vandaan en wat is hun motief – kozen ze hun slachtoffers min of meer toevallig uit, of zit er een idee achter? Omdat de AfD de enige politieke partij is die door de hackers met rust is gelaten, doen op sociale media speculaties de ronde over daders uit de rechtse hoek. Bewijs voor die vermoedens is er niet.

De variëteit van de gehackte data is zo groot, dat het waarschijnlijk lijkt dat er meer dan één bron is, redeneren datadeskundigen in verschillende Duitse media. Michael Waidner, leider van het Fraunhofer Instituut voor veilige informatietechnologie, zei tegen de Frankfurter Allgemeine Zeitung dat het er voor hem uitziet alsof ‘iemand jarenlang materiaal buit heeft gemaakt en deze verzameling nu openbaar heeft gemaakt’.

Phishing

Speculaties dat de gegevens van politici zouden kunnen zijn buitgemaakt bij de hackersaanval op de Bondsdag in 2015, worden zowel vanuit parlementskringen als door experts ontkracht, bijvoorbeeld met het argument dat er ook informatie van later datum is gepubliceerd. Ook is er de afgelopen maanden niet ingebroken op de servers van de regering. Wel zou het kunnen zijn dat een deel van de gegevens is verkregen door phishing e-mails, waarvan er in november veel naar leden van de Bondsdag zijn verstuurd.

Van Merkel werden onder andere een faxnummer, een e-mailadres en een aantal brieven aan andere politici openbaar gemaakt, de meeste uit 2017 en eerder. Volgens haar woordvoerder Martina Fietz is er van de kanselier geen werkelijk gevoelige informatie is gelekt.

Sowieso zijn er tot nu toe geen documenten opgedoken die politieke geheimen prijsgeven. Wel woelden de hackers diep in het privéleven van sommige politici, zoals dat van Robert Habeck, de succesvolle voorman van de Duitse Groenen. Van hem verscheen een aantal screenshots van chats met zijn vrouw en kinderen online.

Rekeninggegevens 

Voor algemene uitspraken over de echtheid van het gehackte materiaal is het nog te vroeg. Uit informatie van Der Spiegel, die de getroffenen steekproefsgewijs opbelde, blijkt dat sommige informatie inderdaad authentiek is. Zo zei SPD-politicus Florian Post de rekeninggegevens die van hem online staan kloppen,  maar dat hij ten minste een e-mail die aan hem wordt toegeschreven nooit heeft verstuurd. Ook minister van Justitie Katarina Barley waarschuwde in haar reactie dat een deel van de informatie ‘fake’ zou kunnen zijn.

Het was de in Duitsland bekende YouTuber Simon Unge die de politiek attent maakte op de gehackte gegevens, nadat zijn Twitter-account met 2 miljoen volgers donderdag was gehackt , waarschijnlijk om te zorgen dat de  omineuze adventskalender een groter publiek zou bereiken.

Het lijkt erop dat ook het oorspronkelijke account waarop ‘G0d’ de informatie openbaarde, is ontvreemd van de oorspronkelijke eigenaar, waarschijnlijk gebeurde dat al in de zomer van 2017. De meeste van de 19 duizend volgers van dit account zijn bots, wat een reden zou kunnen zijn dat de hack in eerste instantie zo weinig opzien baarde. Wel blijken verschillende politici de afgelopen maanden meldingen van onder andere Facebook te hebben ontvangen dat er pogingen waren gedaan door te dringen tot hun accounts.

Aanslag op AfD

Voor het kantoor van de rechts-nationalistische AfD in het Saksische stadje Döbeln vond donderdagavond even voor half acht een explosie plaats. Niemand raakte gewond, wel brandde een deel van het kantoor af. De politie arresteerde vrijdagmiddag drie mannen uit Döbeln, dat tussen Dresden en Leipzig ligt. Over een motief zijn geen uitspraken gedaan, maar dat de Saksische afdeling van de Binnenlandse Veiligheidsdienst het onderzoek heeft overgenomen, duidt op een politiek gemotiveerde aanslag.

De afgelopen maanden neemt het aantal politiek gemotiveerde aanvallen op AfD-faciliteiten in Saksen toe, aldus woordvoerder van het LKA Kathlen Zink, meestal worden kantoren bekogeld met verfbommen. Wat de vermoedelijke aanslag in Döbeln ernstiger maakt dan de voorgaande incidenten, zegt Zink, is dat de daders eventuele slachtoffers in de omgeving van de explosie op de koop toe namen.

Sinds de rechts-nationalistische partij in 2014 zitting nam in de Saksische Landdag, zijn kantoren en voertuigen van de partij en woonhuizen van AfD-politici al tachtig keer beklad, vernield of in brand gestoken.

De voorzitter van de AfD in Saksen, Jörg Urban, noemt de aanslag ‘terreur’ en zei dat ‘het linkse geweld in Saksen steeds erger wordt.’ In Saksen is de AfD op dit moment virtueel de grootste partij. De deelstaatregering veroordeelt de aanslag in scherpe bewoordingen. ‘De staat zal dit niet accepteren en er met strengheid en alle ter beschikking staande rechtstatelijke middelen tegen ageren’, aldus de Saksische minister van Binnenlandse Zaken, Roland Wöller (CDU).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden