'Haast niemand weet wat wij voor Europa doen'

De nummer vier op de lijst van D66 voor het Europees Parlement, Bob van den Bos, vindt het frustrerend dat 'wat wij hier de afgelopen vijf jaar hebben gedaan' geen rol speelt bij de verkiezingen....

Van onze correspondenten Bart Dirks en Bert Lanting

Soms zie je het einde van de weg al uit de verte, zoals Bob van den Bos ditmaal. 'Het ziet er niet goed uit', zegt de D66'er somber over zijn kansen om terug te keren in het Europees Parlement. Hij staat nummer vier op de lijst van D66, maar de partij doet het in de peilingen zo slecht dat het onwaarschijnlijk is dat hij zal terugkeren in het Europees Parlement.

'Het is frustrerend dat wat wij hier de afgelopen vijf jaar hebben gedaan, vrijwel geen rol speelt in de verkiezingen', constateert hij. 'Het draait allemaal om Den Haag. Haast niemand weet wat wij hier doen. Dat is een verhaal dat alle europarlementariërs je kunnen vertellen.'

Het is een bekende klacht. Maar hebben de europarlementariërs dat gebrek aan belangstelling niet aan zichzelf te danken? 'Het heeft deels te maken met de besluitvorming in Europa', vindt Van den Bos. 'Er zijn zoveel meningen, zoveel culturen. Het is zo grootschalig, dat je er alleen via een consensuscultuur uitkomt en dat werkt depolitiserend. De prijs die we daarvoor betalen is dat er een kloof ontstaat met de burger. Die ziet de verschillen nauwelijks.'

De Europese Unie staat volgens hem voor een dilemma. 'Als we de EU bestuurbaar willen houden, moeten we de samenwerking verdiepen en meer soevereiniteit overdragen. Maar dat is nu juist wat de burgers niet willen. Die hebben moeite zich te identificeren met de uitgebreide Unie.'

Wat moeten we dan doen? Is het niet verstandig om naar de kiezers te luisteren en het wat rustiger aan te doen met het verdiepen van de samenwerking? 'De Britten hoopten een verdeel-en-heersspel te kunnen spelen na de uitbreiding, maar het tegendeel is het geval. Er is juist meer noodzaak tot samenwerking. Dat moeten ze nu aan de kiezers zien te verkopen', zegt Van den Bos.

Ook de VVD - waarmee de D66-europarlementariërs ironisch genoeg in één fractie zitten - zit volgens Van den Bos in die spagaat. 'Ze hadden alle mogelijke bezwaren tegen de uitbreiding. De grondwet deugt volgens hen ook van geen kant, maar uiteindelijk gaan ze er wel mee akkoord. Dan kun je beter meteen eerlijk zeggen: noodgedwongen moeten we meer macht verschuiven naar Brussel', vindt hij. 'We moeten niet doen alsof er vanuit Den Haag nog zo veel te regelen valt, dat is gewoon niet eerlijk.'

Zonder de nieuwe grondwet zal het lastig worden Europa bestuurbaar te houden, vindt Van den Bos. Maar ook al is de kans groot dat de kiezers de grondwet zullen afwijzen, toch is hij ervoor dat de uiteindelijke tekst per referendum aan de EU-burgers wordt voorgelegd. 'Anders wordt de kloof met de burgers nog groter.' Volgens Romano Prodi, de voorzitter van de Europese Commissie, moeten landen die de grondwet per referendum verwerpen, zich maar terugtrekken uit de EU. Maar daar is Van den Bos tegen. 'Je kunt niet op basis van één stemming zeggen tegen een land: je gaat eruit. Maar het zou wel desastreus zijn voor een unie met 25 landen als de nieuwe grondwet er niet komt. Dan zal de hele besluitvorming stagneren.'

Als rapporteur voor de mensenrechten hamerde hij in het Europees Parlement op de bedreiging die het religieus fanatisme voor de vrijheid en de mensenrechten vormt. 'In alle religies zie je het radicalisme toenemen. Daarom denk ik dat het van belang is dat dit onderwerp een integraal deel van ons mensenrechtenbeleid wordt.'

Maar is het nu juist niet het probleem van het Europees Parlement dat het op buitenlands terrein vrijwel niets te zeggen heeft? Dat bepalen de lidstaten immers zelf. 'Dat valt heus wel mee', zegt Van den Bos. 'De Raad (lees: de lidstaten, red.) voert tamelijk intensief overleg met het Europees Parlement. Eurocommissaris Patten en EU-buitenlandcoördinator Solana verschijnen ook vrijwel elke week voor de commissie buitenlandse zaken. Maar ja, het probleem blijft dat we natuurlijk geen ministers naar huis kunnen sturen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden