Haaruitval na chemokuur vaak niet nodig

Bij de helft van alle kankerpatiënten die een chemokuur krijgen, kan haaruitval worden voorkomen door de hoofdhuid te koelen. Die koeling brengt de kankerbehandeling niet in gevaar en scheelt bovendien in de kosten, maar er zijn nog veel te weinig patiënten die er gebruik van maken.

AMSTERDAM - Dat concludeert gezondheidswetenschapper Corina van den Hurk in haar proefschrift waarop zij deze week aan het Leidse LUMC promoveert.


Jaarlijks krijgen in Nederland vijftienduizend kankerpatiënten een vorm van chemotherapie die tot haarverlies leidt. Het psychologische effect daarvan is fors, aldus Van den Hurk, omdat het hen voortdurend herinnert aan hun ziekte. Net als tumorcellen delen haarwortelcellen zich heel snel waardoor ze vatbaar zijn voor de medicatie. Door de hoofdhuid te koelen vernauwen de bloedvaten en vermindert de activiteit van de haarwortelcellen, zodat er minder schadelijke stoffen in de cellen komen. Patiënten krijgen dan een siliconenkap op hun hoofd waar koelvloeistof doorheen gaat. De temperatuur van de hoofdhuid daalt daardoor tot 15 à 18 graden.


Het risico bestaat dat eventuele tumorcellen die naar de hoofdhuid zijn uitgezaaid, profiteren van die koeling en worden beschermd tegen de chemomedicatie. Van den Hurk, verbonden aan het Integraal Kankercentrum Zuid, bestudeerde de gegevens van borstkankerpatiënten en ontdekte dat het risico daarop nihil is. De kans op een uitzaaiing in de hoofdhuid was 0,5 procent, met én zonder koeling.


Haaruitval kan niet altijd met koeling worden voorkomen. Bij de helft van alle patiënten verdwijnt de haardos toch geheel of gedeeltelijk. Het effect blijkt afhankelijk van het soort chemo en de snelheid waarmee de medicatie wordt toegediend. Mannen krijgen vaker een type chemo waarbij koeling effectief is, aldus Van den Hurk, maar juist zij worden vaak overgeslagen. Driekwart van de ziekenhuizen heeft een koelapparaat staan maar dat blijft vaak ongebruikt. Ook kinderen worden vergeten. Ze vermoedt dat artsen en verpleegkundigen niet goed op de hoogte zijn van de voordelen en dat veel patiënten de methode niet kennen en er dus niet om vragen.


Als hoofdhuidkoeling werkt, kan er ook nog eens geld mee worden bespaard. Per patiënt scheelt het 269 euro aan kappersbezoek en pruik met het gebruik van de koelmachine.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden