Haarlem trachtte vluchteling met Nederlands paspoort uit te zetten

De gemeente Haarlem heeft geprobeerd een 45-jarige dakloze Somalische vrouw, een erkend vluchteling in bezit van een Nederlands paspoort, met een enkeltje Mogadishu op het vliegtuig te zetten.

Beeld ANP

Wethouder Jack van der Hoek (D66) had vorige maand toestemming gegeven voor de aanschaf van dit vliegticket op kosten van de gemeente. Een ambtenaar had op cheaptickets.nl al een vlucht gevonden naar de Somalische hoofdstad op donderdag 4 juni om 21 uur. Dit blijkt uit een gemeentelijke e-mailwisseling over deze vrouw, in het bezit van deze krant.

De gemeente deed dit, zegt een woordvoerder, op nadrukkelijk verzoek van de vrouw om terug te kunnen keren naar familie, vrienden en kennissen in haar moederland. 'In Nederland heeft zij geen sociaal netwerk. Ze heeft deze wens meerdere keren geuit en we hebben die zorgvuldig bekeken.'

'Te gek voor woorden'

Haar advocaat Pim Fischer noemt het 'te gek voor woorden' dat de gemeente plannen had een vrouw met psychische problemen en de Nederlandse nationaliteit naar een van de gevaarlijkste delen van de wereld te sturen, een land waarnaar het ministerie van Buitenlandse Zaken een reis ten strengste afraadt. 'Mij heeft ze verteld dat ze geen familieleden meer heeft in Mogadishu, omdat die zijn vermoord.'

Het was volgens de advocaat 'uit wanhoop' dat deze vrouw heeft gezegd: 'Als jullie me niet helpen, stuur me dan maar terug naar Somalië.' 'Deze vrouw is duidelijk getraumatiseerd door wat ze heeft meegemaakt. Haarlem heeft nagelaten haar geestesgesteldheid te laten beoordelen door een sociaal verpleegkundige. Het is dat ze haar paspoort door de wc had gespoeld, anders had ze misschien al in Mogadishu gezeten.'

Op straat

Twintig jaar geleden vluchtte de vrouw naar Nederland en kreeg hier de Nederlandse nationaliteit. Ze woonde een paar jaar in Heemskerk en vertrok daarna naar Engeland, waar ze drie kinderen kreeg met haar inmiddels ex-man. In april van dit jaar meldde ze zich in Haarlem voor opvang. Ze was Engeland ontvlucht en had haar kinderen achtergelaten, omdat haar man haar ernstig mishandelde, vertelde ze de hulpverleners.

Haarlem heeft de vrouw eerst naar Heemskerk gestuurd, maar die gemeente wilde de vrouw niet helpen. Vervolgens bood Haarlem haar een plek aan in de nachtopvang. Daar kreeg de vrouw ruzie over de sigarettenrook die er in de kantine hing. Sinds dat incident sliep zij op straat, tegenover het politiebureau, omdat ze niet meer terug wilde naar die nachtopvang.

Uit de e-mailwisseling blijkt dat de ambtenaren de vrouw lastig vinden, een ruziezoeker en 'een prinses op de erwt'.

Haarlem werkte in deze zaak samen met de Dienst Terugkeer en Vertrek, aldus de woordvoerder. 'Wij kijken bij elke dakloze wat het beste voor diegene is. De door haarzelf geopperde terugkeer leek voor haar een goede optie. Deze vrouw heeft ook schriftelijk laten vastleggen hoe graag ze naar Mogadishu wil.'

Liever in Mogadishu

In een van de e-mails schrijft een ambtenaar: 'Het is wel van belang dat mevrouw iets ondertekent waardoor zij niet toch weer terugkeert en alsnog een beroep kan doen op maatschappelijke voorzieningen hier.' Hierop wordt een handgeschreven verklaring opgesteld onder een logo van Brede Centrale Toegang Kennemerland, ondertekend door de vrouw, waarin staat te lezen dat zij liever in Mogadishu is dan in de gemeentelijke opvang.

Volgens advocaat Fischer is de vrouw te zeer in de war om te begrijpen wat ze heeft ondertekend. De e-mailwisseling en de handgeschreven verklaring maakten deel uit van de processtukken in een rechtszaak waarin Fischer voor gemeentelijke opvang pleitte voor de vrouw. Inmiddels woont de vrouw in een beschutte woonvorm in Beverwijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden