Haagse uitlaat maakt kabaal

KLAUS KINKEL en Hervé de Charette weten nu waar de uitlaat van de Frans-Duitse motor zit. In Den Haag. Want alleen dáár klonk hels kabaal, toen zij hun motor even lieten ronken....

JOS KLAASSEN

Niemand in Brussel - nou ja, bijna niemand - had er last van. Wel politiek Den Haag. Daar dachten ze onmiddellijk aan een Frans-Duitse coup tegen onze Van Mierlo, en dus aan een regelrechte aanval op óns voorzitterschap van de Europese Unie.

Bekomen van de aanvankelijke schrik stond mijnheer Weisglas gistermorgen de BBC for Europe te woord over de Haagse beroering. Een coup tegen voorzitter Nederland, zoals Radio 1 had gemeend? 'Te zwaar aangezet', gaf Weisglas schielijk toe.

Niettemin was wat Kinkel en De Charette gedaan hadden in zijn ogen 'niet elegant'. 'Onhoffelijk' was het woord van de doorgaans onverstoorbare staatssecretaris van Europese Zaken Michiel Patijn, dat hij vervolgens schielijk terugnam.

Wellicht had Van Mierlo hém even moeten waarschuwen dat hij wíst van de Frans-Duitse motor, die weer eens even aan een testje toe was. Dan had Patijn zich zeker niet laten meeslepen door de opwinding van het moment.

Gistermorgen waren op de radio reacties van Nederlandse jongeren op de Frans-Duitse coup in Brussel te beluisteren. Niemand vond het gek dat de Nederlandse regering de hulp en adviezen accepteert van Frankrijk en Duitsland. 'Dat is prima zo. Het zijn toch belangrijke landen?'

Inderdaad. Klaus Kinkel en Hervé de Charette onderstreepten eergisteren in Brussel dat de Frans-Duitse Schulterschluss de Europese Unie op beslissende momenten voortgestuwd heeft. Daarom wilden zij hún gewicht inzetten om het Verdrag van Amsterdam tot een succes te maken.

En wat horen we vervolgens uit Den Haag, waar de politieke horizon soms niet verder lijkt te reiken dan het Groene Hart? 'Bemoei je er niet mee. Dat doen wij wel! Want wíj zijn de voorzitter' Zo'n houding ademt dezelfde arrogantie die in 1991 heeft geleid tot wat in het Nederlandse geheugen staat gegrift als Zwarte Maandag - de falikante mislukking van Europese politiek à la hollandaise.

Van Mierlo was daar in zijn program juist uitdrukkelijk van afgestapt. Deze afgelopen maandag nog onderstreepte de minister in Brussel: 'De Europese agenda is onze agenda.' Nederland in dienst van Europa. Geen hobbyïsme. Dienst.

In feite sloten Kinkel en De Charette zich daarbij aan. Zij legden hun gezamenlijke gewicht in de schaal om het Verdrag van Amsterdam te kunnen realiseren. Van Mierlo (en Kok) kunnen op hun steun rekenen. Reactie van Den Haag: 'De groten willen ons dus voorschrijven wat we moeten doen.'

Vermoedelijk ligt er een waanidee van sommige Nederlandse politici aan ten grondslag over de betekenis van het voorzitterschap van de Europese Unie. Wellicht is er nog een enkeling die gelooft dat Den Haag nu de baas is in de Europese Unie.

Het tegendeel is waar. Voorzitter zijn betekent voor een groot deel het leiden van de vergaderingen in Brussel van de verschillende ministeriële bijeenkomsten. Daarnaast kan de voorzitter een beetje de agenda bepalen.

Kwesties die hij belangrijk vindt kan hij hoog op de agenda zetten. Zaken waar hij geen zin in heeft kan hij voorzichtig negeren. Het succes als voorzitter wordt vooral gemeten aan de mate waarin hij vitale thema's in de Europese Unie tot een goed einde heeft weten te brengen.

De afgelopen jaren zijn we er getuige van geweest dat juist de grote landen - Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje - als voorzitter van de EU nauwelijks iets hebben gepresteerd. België daarentegen, net als Nederland toch ook een 'klein land', dwong met zijn prestaties de grootste bewondering in de héle Unie af. Juist door de dienstbaarheid aan 'Europa' die Jean-Luc Dehaene en Willy Claes ten toon spreidden.

Van Mierlo doet momenteel in feite hetzelfde als wat de Belgen presteerden. Maar onmiddellijk mort onze volksvertegenwoordiging dat we ons door de Groten met een Diktat laten opzadelen. Dat komt omdat bij ons De Lange Tenen aan de macht zijn en helaas niet Het Gezonde Verstand.

Den Haag had alle recht gehad om kabaal te maken over Kinkel en De Charette die de Frans-Duitse motor even lieten ronken, als zij voorzitter Nederland hier en daar terecht gewezen zouden hebben. Maar noch bij Kinkel noch bij De Charette viel een onvertogen woord over Van Mierlo of Kok of Nederland. Integendeel.

Als bewijs dat Bonn en Parijs weinig respect hebben voor kleine landen als Nederland wordt door politiek Den Haag - door wie anders eigenlijk? - opgevoerd dat Kinkel en De Charette Van Mierlo's presentatie van de Nederlandse voornemens niet bijwoonden. In de Europese praktijk is zoiets niet abnormaal.

Nederlandse correspondenten hebben de ervaring dat ministers als Kinkel en De Charette de vergadering tussendoor rustig goedendag zeggen om hun pers te informeren. Het zijn de Van Mierlo's, die wachten tot het einde van de beraadslagingen.

In die zin zou het een coup zijn geweest als Kinkel en De Charette de hele dag naar Van Mierlo hadden zitten luisteren. Maar het is waar - dan hadden we nog niet geweten waar de uitlaat zit van de Frans-Duitse motor.

Jos Klaassen

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden