Haagse leerplichtambtenaren pakken de regie bij thuiszitters

AMSTERDAM - Het probleem van duizenden thuiszitters verdwijnt pas als de leerplichtambtenaar anders gaat werken. Dat blijkt uit een nieuwe aanpak in Den Haag, waar in een jaar tijd het aantal kinderen dat niet naar school gaat, is gehalveerd: van 139 naar 69 leerlingen.


In Nederland volgden in het schooljaar 2010-2011 naar schatting 16.500 kinderen tussen de 5 en 18 jaar voor een korte of lange periode geen onderwijs. Daaronder vallen ook 3.000 leerlingen die een vrijstelling van onderwijs kregen wegens een zware geestelijke handicap.


De problematiek van thuiszitters is complex, omdat veel van hen kampen met psychische of gedragsproblemen. Dat betekent dat er al snel veel partijen bij betrokken zijn: bureau jeugdzorg, de jeugdreclassering, de school, de ouders en de leerplichtambtenaar. Geen van deze partijen neemt de regie om de kinderen terug op school te krijgen.


'Dat probleem speelde dus ook bij ons', zegt Saakje Bakker, hoofd leerplicht in Den Haag. 'De hulpverlening rond een thuiszitter was vaak te versplinterd, iedereen werkte langs elkaar heen.' Bakker maakte vier van haar 28 leerplichtambtenaren vrij om fulltime op zoek te gaan naar thuiszittende scholieren en net zo lang vinger aan de pols te houden tot de betreffende jongeren weer naar school gaan.


Bakker: 'Het gaat er vooral om iedereen bij elkaar te zetten. Waarom lukt het niet een kind op school te krijgen? Verwachten de ouders te veel? Wij gaan in gesprek met hen en de scholen. Samen zoeken we naar een school die wél bij het kind past.'


De nieuwe aanpak vergt een mentaliteitsverandering bij de leerplichtambtenaren en de scholen, volgens Bakker. 'Kinderen hebben de plicht om naar school te gaan, maar ze hebben ook het recht om passend onderwijs te krijgen. Dat moet bij alle partijen het uitgangspunt zijn.'


Den Haag verkortte ook de tijdspanne vanaf welk ogenblik een kind als thuiszitter wordt gezien: van vier weken naar tien dagen. Aan de ene kant om probleemgevallen vroegtijdig te signaleren, aan de andere kant om scholen dichter op de huid te zitten. 'We controleren zeer streng of scholen ongeoorloofd verzuim melden', zegt Ingrid van Engelshoven, de Haagse wethouder van Onderwijs. Doet een school dat drie keer niet, dan kan het bestuur een boete van de Onderwijsinspectie verwachten.


'In Den Haag doen ze al wat straks bij wet wordt verplicht,' zegt Carry Roozemond, voorzitter van leerplichtambtenarenvereniging Ingrado. Scholen krijgen door de Wet Passend onderwijs vanaf 2014 een zorgplicht opgelegd en zijn dan verantwoordelijk voor onderwijs aan kinderen met een handicap of gedragsprobleem. De Eerste Kamer spreekt zich op 11 september uit over de nieuwe wet.


Ook de Kinderombudsman kaartte het probleem van thuiszitters aan, hij opende een onlinemeldpunt voor leerplichtigen die niet naar school gaan.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden