Nieuws Den Haag

Haagse gasexplosie door ondeugdelijke leiding – en daar ligt er nogal wat van in Nederland

De gasexplosie aan de Haagse Jan van der Heijdenstraat waarbij begin dit jaar negen gewonden vielen en een aantal appartementen werd verwoest, is veroorzaakt door een ondeugdelijke leiding voor gastransport waarvan nog duizenden kilometers in Nederland ligt. 

Het ingestorte pand in de Jan van der Heijdenstraat in de Haagse wijk Laak, een dag nadat er een gasexplosie plaatsvond. Beeld Freek van den Bergh

In de Haagse leiding ontstond onverwacht een grote scheur in zo'n buis, waardoor in korte tijd veel gas vrijkwam, wat resulteerde in een verwoestende explosie. In Nederland ligt nog ruim 3.000 kilometer gevaarlijke leidingen gemaakt van zogenoemd grijs gietijzer en bijna 800 kilometer leiding waarin asbest is verwerkt. 

Opmerkelijk is dat al lange tijd bekend is dat leidingen van gietijzer gevaarlijk kunnen zijn. Onderzoek naar vergelijkbare voorvallen in 2001 en 2008 heeft aangetoond dat er een verhoogde kans op breuk bestaat bij gietijzer. Dit materiaal is zeer sterk, maar ook broos, waardoor het bijvoorbeeld bij verzakkingen of zware trillingen kan scheuren. Daarom is afgesproken dat netbeheerders dit type leiding versneld vervangen. 

Onjuiste prioritering

Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM), dat de kwaliteit van netbeheerders in de gaten houdt, constateert donderdag in een rapport over het Haagse ongeval dat vervanging te langzaam gaat en dat de betreffende Netbeheerder Stedin niet de juiste prioritering heeft aangehouden bij vervanging. Om kosten te besparen lift Stedin geregeld mee met andere graafwerkzaamheden, waardoor leidingen met een relatief laag risico op breuk soms eerder zijn vervangen dan die met een hoog risico. Voor de leiding in de Van der Heijdenstraat in Den Haag gold overigens dat het risico op breuk laag werd ingeschat. 

Het SodM concludeert verder dat Stedin nog een hele kluif zal hebben aan de geplande vervanging en het termijn dat daarvoor staat. Stedin moet de komende jaren 150 kilometer leiding per jaar vervangen, wat gezien het tempo in het verleden lastig wordt, waarschuwt het rapport. De toezichthouder roept netbeheerders op leidingen met een verhoogd risico versneld te vervangen.

Volgens koepelorganisatie Netbeheer Nederland zijn inmiddels alle leidingen met een hoog risico vernieuwd. ‘Maar het is lastig dit stellig te beweren, omdat risico's kunnen veranderen, bijvoorbeeld als bouwwerkzaamheden worden uitgevoerd', zegt een woordvoerder. Tijdens dit soort werkzaamheden kan een relatief veilig veronderstelde leiding toch beschadigd raken. Ook veranderende verkeerspatronen kunnen de kans op een breuk vergroten, aldus Netbeheer Nederland. Als de inschatting over het risico van een leiding verandert, rapporteert de netkoepel dat aan de toezichthouder, zegt de woordvoerder. 

Inmiddels is de helft van alle onveilige gietijzeren leidingen vervangen, aldus Netbeheer Nederland. Nog maar 2,5 procent van alle leidingen is van gietijzer of asbestcement. Door de vervangingen is het aantal storingen de afgelopen jaren sterk gedaald, zegt Netbeheer Nederland. Drie van de zeven beheerders hebben nog gevaarlijke leidingen in hun gasnet: Stedin, Liander en Enexis.  Ook het kleine Westland Infra heeft nog elf kilometer liggen. 

Over de oorzaak van de breuk, laat het rapport van toezichthouder SodM zich niet uit, omdat deze vermoedelijk niet meer te achterhalen is. De Haagse beheerder Stedin noemt het ‘onbevredigend dat op basis van het onderzoek geen aanwijsbare reden lijkt te zijn voor het ontstaan van de scheur’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden