Haagse burgerbeweging wil Eneco kopen

In de race om Eneco te kopen hebben energiereuzen Shell en Total er een onverwachte concurrent bij: Den Haag Fossielvrij. De burgerbeweging meldde zich zondag op de valreep aan als gegadigde. Den Haag Fossielvrij wil voorkomen dat Eneco ten prooi valt aan de fossiele sector.

Warmtekrachtcentale van ENECO in Den Haag. Beeld Hollandse Hoogte / Laurens van Putten

De burgerbeweging Haag Fossielvrij meldde zich zondag op de valreep aan als gegadigde voor de aankoop van Eneco, vlak voordat om zes uur de deadline voor de omstreden verkoop van de energieleverancier verstreek. Het klinkt op het eerste gezicht alsof Overasseltse Boys in de markt is voor Lionel Messi, want het op 3 miljard getaxeerde Eneco gaat naar de hoogste bieder en Den Haag Fossielvrij heeft naar eigen zeggen helemaal geen geld. De stichting hoopt pensioenfondsen, waterschappen en gemeenten warm te maken voor een gezamenlijk bod, zegt woordvoerder Joeri Oudshoorn. 

Het 2,8 miljoen klanten tellende Eneco is nu nog in handen van 53 gemeenten, met Rotterdam (32 procent) als grootste aandeelhouder. In de herfst van 2017 besloot een meerderheid van de gemeenten om Eneco te verkopen en zo hun lucratieve aandelen te verzilveren. Dit was tegen het zere been van een minderheid van de gemeenten, plus onder meer de vakbonden, milieubeweging en de ondernemingsraad van Eneco. Zij vrezen dat de nieuwe eigenaar van Eneco de relatief groene strategie van de energieleverancier de nek omdraait.

Shell versus Total

Naast Den Haag Fossielvrij heeft ook Shell, samen met pensioenfonds PGGM, een bod bekendgemaakt. Ook Total zou in de markt zijn voor Eneco, hoewel de Franse oliemaatschappij dit in tegenstelling tot Shell en PGGM niet officieel heeft bevestigd. Den Haag Fossielvrij had liever gehad dat gemeenten en pensioenfondsen zich hadden opgeworpen tot groene concurrent van Shell en Total, maar omdat het stil bleef van die kant, heeft de burgerbeweging zichzelf maar naar voren geschoven, vertelt Oudshoorn. De verkoop van Eneco kan alles bij elkaar nog wel een jaar duren, wat Den Haag Fossielvrij nog enige tijd geeft om medestanders te zoeken. De burgerbeweging zegt uitsluitend interesse te hebben in dat deel van Eneco dat het warmtenetwerk in Den Haag beheert. Den Haag Fossielvrij zou weliswaar Eneco in zijn geheel moeten kopen, maar hoopt alle andere onderdelen, zoals de elektriciteitstak en de warmtenetten van andere gemeenten, onmiddellijk weer door te verkopen aan gelijkgestemde organisaties.

Het belangrijkste doel van de stichting is te voorkomen dat Shell een ‘warmtemonopolie’ krijgt en de multinational Haagse huishoudens via een dure pijpleiding kan aansluiten op fossiele warmte van raffinaderijen in de Rotterdamse haven. Uit een studie van de Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie (VNPI) bleek in 2017 dat tot wel 420.000 huishoudens van warmte zouden kunnen worden voorzien dankzij overtollige warmte van olieraffinaderijen in de Rotterdamse haven. Die restwarmte gaat nu veelal verloren via koelwater of simpelweg via de schoorsteen. Shell levert nu al restwarmte aan 16 duizend Rotterdamse huishoudens, afkomstig van raffinaderij Shell Pernis. Maar in de ogen van Den Haag Fossielvrij helpt Shell de energietransitie zo van de regen in de drup. ‘Zo worden bewoners die van het gas af gaan afhankelijk van olie en moeten ze daar nog voor betalen ook. De ‘Botlekpijp’ staat haaks op een eerlijke transitie, het Klimaatakkoord van Parijs en de ambitie van gemeente Den Haag om in 2030 klimaatneutraal te zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden