Gysi in aanval tegen onderzoekers van zijn Stasi-verleden

BONN Gregor Gysi, in de Duitse Bondsdag woordvoerder van de neo-communistische PDS, heeft maandag een strafklacht ingediend tegen de commissie-Gauck....

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

Gysi verdedigde vroeger in Oost-Duitsland bekende dissidenten, onder wie de schrijvers Robert Havemann, Rudolf Bahro, Lutz Rathenow en de kunstenares Bärbel Bohley. Achter hun rug om zou hij vertrouwelijke informatie over zijn cliënten hebben doorgespeeld naar de veiligheidsdienst, die voor Gysi drie codenamen had bedacht: 'IM' Notaris, Gregor en Spoetnik. 'IM' staat voor 'inofficiële medewerker'.

De Oostduitse dominee Joachim Gauck kreeg direct na de Duitse vereniging in oktober 1990 van de Bondsdag opdracht de onmetelijke Stasi-archieven te ordenen. Begin vorige week lekte uit dat de commissie erin geslaagd was een redelijk compleet beeld te schetsen over de Stasi-verbindingen van Gysi, in Bonn en ver daarbuiten het symbool van Oostduits verzet tegen de ingrijpende gevolgen van de vereniging.

Afgelopen zaterdag werd het rapport verspreid onder de fracties in de Bondsdag. Kern van de bevindingen: in tegenstelling tot de vele honderdduizenden andere 'IM's' heeft Gysi nooit een schriftelijke verklaring voor samenwerking met de Stasi ondertekend. De commissie Gauck heeft wèl gedetailleerde berichtgeving achterhaald waarin Stasi-officieren noteren hoe Gysi met hen gesprekken heeft gevoerd over tegenstanders van het regime.

Nieuw zijn de beschuldigingen niet. Al jarenlang wordt Gysi achtervolgd met zijn Stasi-contacten. Met name Bohley bleef hem hardnekkig 'Stasi-spion' noemen. Steeds stapte Gysi naar de rechter, en elke keer had hij succes. Nog op 19 mei dit jaar verbood de rechtbank in Hamburg Bärbel Bohley haar ex-advocaat als 'Stasi-spion' te bestempelen. Gysi besloot daarop niet langer juridisch te reageren op de aantijgingen. Totdat de commissie-Gauck haar rapport presenteerde.

Gysi ontkent niet contacten te hebben gehad met de Stasi. Dergelijke gesprekken waren volgens hem noodzakelijk om zijn cliënten te kunnen verdedigen. De Oostduitse volksvertegenwoordiger verwijt de commissie-Gauck zich politiek te laten misbruiken. 'Of ik me in de DDR had moeten terugtrekken in een a-politieke hoek, of dissident had moeten worden, of als advocaat probeerde dissidenten te verdedigen, is een vraagstuk dat geen enkele rechtbank of commissie kan oplossen.'

In een schriftelijke verklaring zegt Gysi niet te begrijpen waarom hij 'in een democratische rechtsstaat niet kan voorkomen telkens te worden achtervolgd met dezelfde verwijten die hij kort daarvoor via de rechter heeft kunnen weerleggen'.

De politieke reacties op het rapport zijn opmerkelijk. De door stalinisten en hervormde communisten heftig verdeelde PDS staat al dagen weer als één man achter Gysi. Woordvoerders van de grootste regeringspartij, CDU/CSU, verklaarden voortijdig dat Joachim Gauck prima werk heeft verricht en wat hen betreft een herbenoeming als voorzitter van de naar hem vernoemde commissie tegemoet kan zien. Gysi zou met zijn strafklacht proberen de commissie-Gauck monddood te maken.

Een speciale Bondsdag-commissie beoordeelt de komende weken of Gysi's parlementaire onschendbaarheid moet worden opgeheven, zodat hij op grond van het Gauck-rapport juridisch kan worden vervolgd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden