NieuwsEU

Guy Verhofstadt is ‘sneuvelkandidaat’ in toekomstdebat EU

Het Europees Parlement is eruit: de liberale europarlementariër en oud-premier van België Guy Verhofstadt moet de ambitieuze Conferentie over de Toekomst van Europa gaan leiden. De lidstaten weten het echter ook zeker: Guy wordt het niet!

Guy Verhofstadt is voor het Europees Parlement de ideale kandidaat om de Conferentie over de Toekomst van Europa te gaan leiden. De lidstaten pleiten voor een gematigder kandidaat: de Deense sociaaldemocratische oud-premier Helle Thorning-Schmidt. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Guy Verhofstadt is voor het Europees Parlement de ideale kandidaat om de Conferentie over de Toekomst van Europa te gaan leiden. De lidstaten pleiten voor een gematigder kandidaat: de Deense sociaaldemocratische oud-premier Helle Thorning-Schmidt.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Verhofstadt werkt op nogal wat regeringsleiders als de spreekwoordelijke rode lap op een stier. Ze gruwen van zijn pro-Europese ideeën over een Europees leger, een einde aan de nationale veto’s en een Europese regering. Verhofstadt wordt door diplomaten dan ook als ‘sneuvelkandidaat’ bestempeld, de man wiens controversiële optreden de weg baant voor een gematigder kandidaat: de Deense sociaaldemocratische oud-premier Helle Thorning-Schmidt.

Woensdagochtend duwden de fractieleiders van de Europese christendemocraten, socialisten en liberalen Verhofstadt naar voren. Dat de liberalen dat zouden doen mocht geen verbazing wekken, Verhofstadt is beeldbepalend voor deze fractie. De christendemocraten steunden liefdeloos zijn kandidatuur als deel van een oude afspraak over de verdeling van belangrijke posities. De socialisten op hun beurt, werden volgens betrokkenen door opportunisme gedreven: de bijna zekerheid dat Verhofstadt het niet haalt waarna hun kandidaat Thorning-Schmidt met de eer kan strijken.

Eervol

Want eervol is de baan van voorzitter van Conferentie zeker. Hij of zij leidt straks een 1 tot 2 jaar durende debatkaravaan over hoe de EU er over 10, 20 jaar moet uitzien. Waar moet de Unie zich mee bemoeien en waarmee niet: duurzaamheid, zorg, migratie, sociale zekerheid, belastingen, defensie, rechtsstaat, mediavrijheid? En hoe moet ze functioneren: zoals nu met moeizame en voor velen onnavolgbare procedures? Of verlost van alle veto’s als een Europese regering? Met een Europese minister van Financiën die over een fors groter budget beschikt dan de huidige 1 procent van het Europese bruto binnenlands product?

Zijn die vragen al complex, zo ook is de beoogde opzet. Alle Europese instanties moeten meepraten (Commissie, Parlement, lidstaten), maar ook nationale en regionale parlementen, vakbonden, ondernemersclubs en bovenal burgers. Want dat is het uiteindelijke doel van de Conferentie: de steun van de burger voor de EU versterken.

De voorzitter moet een ‘eminente Europese persoonlijkheid’ zijn, stelden de lidstaten deze zomer als voorwaarde. Dat is Verhofstadt zeker, zijn kennis van en ervaring met de EU (als premier en europarlementariër) staat buiten kijf. Maar vallen zijn federalistische ideeën al slecht bij collega-liberalen als premier Rutte, Verhofstadts inzet voor de rechtsstaat maakt hem tot volksvijand nummer twee (na Soros) in landen als Hongarije en Polen. Thorning-Schmidt roept beduidend minder weerzin op.

Het is nu aan EU-voorzitter Duitsland om bij de lidstaten te polsen hoe Verhofstadts kandidatuur valt. ‘Eigenlijk vraagt het parlement aan Berlijn: schiet hem af, dan hoeven wij dat niet te doen’, aldus een betrokken diplomaat.

Overbodig praatcircus

Den Haag ziet de Conferentie tot nog toe vooral als een overbodig praatcircus. Brusselse diplomaten wijzen echter waarschuwend op de Europese Conventie (2002-2003) onder leiding van de voormalige Franse president Giscard d’Estaing, waar Nederland ook al geen trek in had. Giscard glorieerde als ‘de Zonnekoning’ en onder zijn voorzitterschap produceerde de Conventie de Europese Grondwet, een nieuw EU-Verdrag dat vervolgens in 2005 door Nederland en Frankrijk per referendum werd weggestemd. Dat referendum wordt in Nederland gezien als startpunt van de euroscepsis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden