'Guten Morgen', brult de kampopzichter

Duitsland, 9 maart 1941

Prikkeldraad bij het voormalig concentratiekamp Dachau. Beeld epa
Prikkeldraad bij het voormalig concentratiekamp Dachau.Beeld epa

De Duitse arts, met de commandant aan zijn zijde, heeft verordend dat iedereen naar de kapper moet. Lang haar dient gemillimeterd te worden en alle baarden gaan eraf. We krijgen vier dagen de tijd, anders wordt het hele kamp kaalgeschoren. (Er zijn luizen gevonden, kennelijk was er voor wij hier kwamen een plaag.)

Vóór het appel dienen we onze uniformen en kapotjassen te borstelen, laarzen te poetsen enzovoort. Je reinste militarisme natuurlijk. De vraag is alleen hoe we een en ander voor elkaar gaan krijgen. De kampopzichter begroet ons met een op volle kracht gebruld 'Guten Morgen!', dat wij in unisono met 'goedemorgen' dienen te beantwoorden.

Om 11 uur leidde Macintyre een dienst in de kapel. Die kapel is het schetsen waard: een doodlopende steeg, ondergronds, geheel van baksteen en niet zonder allure, als je van meedogenloosheid houdt. Iele houten bankjes en steenkoud, maar de droogste ruimte die ik hier ben tegengekomen.

Een merkwaardig toeval dat onze aankomst vrijwel samenviel met het begin van de vastentijd - we hebben onszelf genoeg ontzegd!

Persoonlijk ben ik van mening dat dit voor ons allemaal een heel leerzame ervaring gaat worden. Op z'n minst zullen we de eenvoudige dingen des levens beter leren waarderen.

Volgens mij beginnen we al aan onze nieuwe omstandigheden te wennen en gedemoraliseerd zijn we gelukkig niet. Het lijkt alleen op een droom waaruit je op een gegeven moment zult wakker schrikken.

John Mansel (1909-1974), Britse architect en legerofficier, in 1941 in Duitse krijgsgevangenschap.
Uit The Diaries of Captain John Mansel - Prisoner of War and Camp Forger in Germany, 1940-'45. Privé-uitgave 1977.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden