Gulden in de marge

Hoe dichter het verenigde Europa in het vizier komt, hoe slechter het gaat met de Europese munt, de ecu. Op de valutamarkten is het aandeel van de ecu de afgelopen jaren sterk teruggelopen....

PETER DE WAARD

Van onze verslaggever

Peter de Waard

AMSTERDAM

Dit blijkt uit een enquête die De Nederlandsche Bank heeft gehouden naar de omzet op de valutamarkt in Nederland. De Nederlandsche Bank houdt deze enquête eens in de drie jaar in de maand april. Ook centrale banken van andere landen doen dit. In oktober zal de Bank voor Internationale Betalingen (BIB) te Bazel de volledige uitkomst publiceren.

Vooruitlopend heeft de centrale bank in Nederland al de nationale gegevens bekend gemaakt. Daaruit blijkt dat de sterke groei van de omzet op de valutamarkten bezig is af te vlakken. In april werd per werkdag voor een totaalbedrag van 26 miljard dollar (43,2 miljard gulden) aan valuta's verhandeld. Ten opzichte van april 1992 is dit in dollars gemeten een stijging van 30 procent. In guldens bedroeg de stijging echter slechts 9 procent. Dit heeft te maken met de koersdaling van de dollar.

Deze stijging lijkt weliswaar groot, maar is kleiner dan in de periode tussen april 1989 en april 1992. Toen groeide de valuta-omzet in dollars met bijna 50 procent en in guldens met 30 procent.

Indien de cijfers voor april representatief zijn voor het hele jaar 1995, zou de totale valuta-omzet van de Nederlandse banken dit jaar uitkomen op 6760 miljard dollar of meer dan 11 biljoen gulden. Een astronomisch bedrag. Wat wereldwijd aan valuta's wordt verhandeld moet in de vele honderden biljoenen lopen. In 1992 bedroeg de wereldwijde omzet in valuta's 647,4 biljoen gulden. Nu zal dat bijna duizend biljoen zijn.

Het aandeel van de Nederlandse wisseltransacties waarbij de gulden is betrokken, daalde verder. In april bedroeg het aandeel van de gulden bij alle valutatransacties 41 procent, een verdere daling ten opzichte van 1992 toen de gulden nog een marktaandeel had van 48 procent. In 1989 was bij 58 procent van alle valutatransacties in Nederland de gulden betrokken.

Het afnemende marktaandeel van de gulden heeft volgens De Nederlandsche Bank mogelijk twee oorzaken. De koers van de gulden ten opzichte van de Duitse mark is de laatste jaren zeer stabiel. Daarnaast opereren Nederlandse banken steeds internationaler waarbij hun valutatransacties ook groter worden. 'In dit beeld past een relatieve toename van valutatransacties waarbij de gulden niet is betrokken.'

De dollar en de mark worden dan ook steeds belangrijker. In 69 procent van de valutatransacties was de dollar één van de betrokken valuta's, in 43 procent was dat de Duitse mark. Beide munten zijn nu belangrijker voor de Nederlandse wisselmarkt dan de gulden.

De valutamarkt heeft in de afgelopen drie jaar enige grote stormen moeten doorstaan. De dollar bleef zeer instabiel. Daarnaast moesten in september 1992 het Britse pond en de Italiaanse lire het Europees Monetair Stelsel (EMS) verlaten. Nauwelijks een jaar later hieven de Europese ministers van Financiën het systeem van vaste wisselkoersen binnen het EMS vrijwel op. Alleen tussen de mark en de gulden bleef een vaste verhouding bestaan. 'In de periode van de valutacrises is niet geënqueteerd. In dat geval was er zeker een veel hoger bedrag uit de bus gekomen', aldus een woordvoerder van De Nederlandsche Bank.

De Nederlandsche Bank denkt dat de beide crises binnen het EMS de belangstelling voor de ecu wel sterk hebben verminderd. De Europese munt, waarvan de koers wordt bepaald door de munten van de EU-lidstaten, is niet meer zo stabiel als in het verleden.

Zoals verwacht is het aandeel van contante transacties in de valutahandel verder teruggelopen van 48 procent in april 1992 tot 44 procent in april van dit jaar. Het aantal termijntransacties steeg naar 10 procent. De zogenoemde foreign exchange swap - een ruiltransactie voor een bepaalde vastgelegde periode - had een groot marktaandeel van 46 procent.

Het overgrote deel van de valutatransacties vindt plaats tussen financiële instellingen zelf. Zij nemen 90 procent voor hun rekening. Bedrijven en particulieren zijn maar bij 10 procent van de transacties betrokken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden