Nieuwsbreak

Guity Mohebbi: 'De 52 procent niet-stemmers wordt onzichtbaar gemaakt'

Ook vandaag staan de kranten weer vol met de Provinciale Statenverkiezingen. En dan was er vandaag ook nog een zonsverduistering, en morgen wordt het Perzisch nieuwjaar gevierd. Politicoloog, publicist en public speaker Guity Mohebbi in de nieuwsbreak.

Beeld .

Heeft u nog wat van de zonsverduistering gezien?
'Nee, ik zit hier achter mijn bureau te werken. Ik heb eigenlijk absoluut geen tijd gehad om naar buiten te kijken maar ik kijk nu heel even, behoorlijk mistig hier! Het beheerst het nieuws, blijkbaar vinden heel veel mensen het leuk om te zien en voor die mensen die het gezien hebben, hoop ik dat ze ook een beetje voor ons genoten hebben.'

De gedeeltelijke zonsverduistering, gezien vanaf het Binnenhof Beeld anp

De uitslag van de verkiezingen en de mogelijke gevolgen ervan beheersen vandaag het nieuws. Heeft u het gevolgd?
'Als ik kranten lees of het journaal kijk, merk ik dat de berichtgeving bij mij meer vragen oproept dan antwoorden. Wat mij opvalt is dat in de berichtgeving de 52 procent niet-stemmers volledig onzichtbaar wordt gemaakt, alsof ze niet bestaan. De één noemt het een teken van vertrouwen en tevredenheid, een ander zegt: ze zijn onverschillig, ze hebben juist geen vertrouwen, weer een ander zegt dat wie aan de zijlijn staat en niet stemt ook niet moet zeuren.'

Niet stemmen is niet zeuren, bent u het daarmee eens?
'Waar het mij om gaat is dat het allemaal aannames zijn. We weten niet precies waarom die 52 procent niet heeft gestemd. Daar maak ik mij zorgen om. Het gaat om onze democratische waarden, onze vrijheden, ons recht om te stemmen, dat zijn mooie dingen die we moeten koesteren. Dat moeten we omarmen en onderhouden. Als ik dan die heren zie die met een glas champagne en taart vrolijk staan te wezen dat ze gewonnen hebben, denk ik: wie denkt er aan die 52 procent? En wie gaat zich daarop richten? Het verbaast mij dat wij ons hier zo weinig zorgen om maken.'

Kiezers brengen hun stem uit voor de Provinciale Statenverkiezingen in een stembureau in de serviceflat Belmonte. Beeld anp

Nog meer politiek nieuws: de nieuwe minister en staatssecretaris van Justitie zijn benoemd.
'De crimefighters.'

Het nieuwe 'crimefighters'-duo inderdaad.
'Wat een taalgebruik hè? Ik zou liever een ander accent willen zien. 'Vredebrengers', of peacemakers. Crimefighters klinkt zo gewelddadig. Taal is voor mij erg belangrijk. Iedereen heeft het ook over de 'bonnetjesaffaire', maar als je het zo noemt maak je het heel klein.'

Minister Edith Schippers sprak over een complot.
'We hebben echt een vertrouwenscrisis als we op deze manier zaken aan de orde stellen. Als we het over complotten hebben in plaats van over de onderste steen boven halen en kijken waar het mis is gegaan. Als je het over bonnetjes hebt en niet meer over integriteit en openbaarheid van bestuur, hebben we als samenleving een aantal belangrijke zaken om op de agenda te krijgen.'

Voormalig staatssecretaris Fred Teeven van Veiligheid en Justitie in de Tweede Kamer. Beeld anp

Zoals de salarisverhogingen van topbestuurders in de financiële sector.
'Daar heb ik met verbazing naar zitten kijken. Als er één sector is die de afgelopen tijd behoorlijk onder vuur heeft gelegen, is het wel de bankenwereld. Dat zijn hoge heren - zo stel ik me dan voor - hoge, met name witte heren, die in een toren zitten, die zijn hoogopgeleid, werken keihard, enzovoort. Ik zou graag willen weten wat voor duurzame en maatschappelijke effecten zij hebben gepresteerd, waardoor zij die salarisverhoging verdienen. Dat lees ik nergens.'

'Bankiers tonen hiermee aan niets geleerd te hebben van de crisis', zegt PvdA-Kamerlid Henk Nijboer.
'Maar dat weten we! Dit is niet iets nieuws.'

Als we dat allemaal weten en het schandalig vinden, waarom komen ze er dan toch steeds maar weer mee weg?
'Omdat, en dan komen we ook weer bij de verkiezingen, als burgers ons intellectuele vermogen wordt onderschat. We worden niet geïnformeerd, we eisen op de een of andere manier ook geen uitleg over besteding van publiek geld, er is geen controle, er is geen verantwoordelijke die aangesproken kan worden. Dat zijn die democratische waarden waar ik me enorm zorgen om maak. Want jij en ik, wij lezen dit, en we denken: ja dat weten we al, och, het gebeurt weer. Klaar. Want morgen is er weer iets nieuws en dan zijn we dit weer vergeten.'

Er ligt een principeakkoord over het atoomprogramma in Iran. Zou dit op de lange termijn kunnen betekenen dat Iran en het westen en stap nader tot elkaar komen?
'Wat mij opvalt is dat de mensenrechtensituatie in Iran geen enkele keer aan de orde komt. Dat het gereduceerd is tot kernwapendeal. Ik ben benieuwd of die mensenrechten ook in de onderhandelingen zijn opgenomen.

Maar wat die sancties betreft, die treffen vooral de gewone burger. Die lijdt daar al twintig jaar onder. Dus als die sancties minder worden dan ben ik alleen maar blij voor het volk, dat er zo onder lijdt.'

Obama maakte van de gelegenheid gebruik om de Iraniërs gelukkig nieuwjaar te wensen.
'Dat ontroert me iedere keer. Vorig jaar heeft hij het ook gedaan. Dit jaar zag ik dat Iraanse vrienden die in de VS wonen foto's op Twitter hadden gezet dat ze waren uitgenodigd op het Witte Huis door Michelle Obama om met Iraanse muziek en Iraans eten het nieuwe jaar te vieren.

'In Nederland wonen 35 duizend Iraniërs, en ik moet eerlijk bekennen dat ik ieder jaar een stiekem verlangen heb dat mijn premier ook zegt van goh, Nederlanders van Iraanse afkomst, gefeliciteerd met het nieuwe jaar. Ieder jaar als Obama het zegt emotioneert het mij, heb ik echt een brok in mijn keel.'

(Tekst loopt door onder video)

Viert u het zelf?
'Voor ons is nieuwjaar echt zo'n familie-happening, die weken duurt. Ik ben politiek vluchteling en ik heb geen familie, dus die betekenis valt in de loop der jaren weg. Iraans nieuwjaar vieren, dat doe ik niet zoals ik kerst vier met mijn dochter, met een kerstboom en dat soort zaken. Maar het roept bij mij wel heel veel emoties op. Herinneringen, heimwee, ja.'

Is u de laatste tijd nog iets opgevallen?
'Dat Britse onderzoek over werkloosheid, waaruit blijkt dat werkloosheid niet alleen iemands welzijn aantast, maar ook iemands persoonlijkheid. Ik begrijp niet dat de politiek zegt geen banen te kunnen creëren. Dit kan wel, door te investeren in diverse projecten bijvoorbeeld. Er kunnen voorwaarden gecreëerd worden om dat mogelijk te maken. Het is me te makkelijk om de schouders op te halen en te zeggen, ja het trekt heel langzaam bij, moeilijk, enzovoort. Ik mis empathie, ik mis het vuur om hier daadwerkelijk iets aan te doen.

'Mensen die werk hebben, hebben geen idee wat zoiets met iemand doet. Die denken: als ik er kom, dan kan een ander het ook. We willen verhalen van anderen horen, maar we nemen ons eigen verhaal als uitgangspunt. Mijn boodschap is: neemt het verhaal van een ander eens een keer als uitgangspunt.'

Dit is aflevering 480 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.