NIEUWSPresidentsverkiezingen Guinee

Guinee maakt zich op voor omstreden verkiezingen: 82-jarige president Condé aast op controversiële derde ambtstermijn

Het West-Afrikaanse Guinee maakt zich op voor omstreden presidentsverkiezingen die gepaard gaan met groeiende etnische spanningen en vrees voor onlusten.

Betogers botsten in maart met de politie in de hoofdstad Conakry toen president Condé een nieuwe grondwet bekrachtigde die de teller van zijn aantal dagen in het presidentieel paleis weer op nul zette.Beeld AFP

De reeds 82 jaar oude president Alpha Condé zet de verhoudingen in Guinee op scherp met een uiterst controversiële poging om zondag een derde ambtstermijn in de wacht te slepen. Volgens Amnesty International vielen er in het afgelopen jaar tijdens straatprotesten tegen Condé al zeker vijftig doden.

Een flink deel van de circa 13 miljoen Guineeërs is woedend over Condés besluit de grondwettelijke limiet van twee termijnen als president aan zijn laars te lappen. De teleurstelling is des te groter omdat Condé in 2010 aantrad als eerste democratisch gekozen president sinds de onafhankelijkheid van 1958. Dat hij zondag opnieuw kan meedoen aan de verkiezingen heeft Condé te danken aan een even simpele als opzienbarende truc: in april bekrachtigde hij een nieuwe grondwet die de teller van zijn aantal dagen in het presidentieel paleis gewoon weer op nul zette. Deze ‘reset-knop’ was op 22 maart nog wel voorgelegd aan het volk, maar de waarde van dit referendum mag worden betwijfeld: de oppositie deed uit protest niet mee, en betogers werden door de politie beschoten.

‘Constitutionele coups’

Met zijn poging om langs zogenaamd ‘democratische’ weg aan de macht te blijven, volgt Condé het voorbeeld van een hele serie Afrikaanse leiders. Onder meer in Kameroen, Tsjaad, Oeganda en Congo-Brazzaville hebben presidenten eerder al de grondwet aangepast om toch vooral op het pluche te kunnen blijven zitten. Dergelijke ‘constitutionele coups’ komen steeds vaker in de plaats van ouderwetse, rechttoe-rechtaan staatsgrepen, al werd in augustus nog wel de president van Mali afgezet door een groep militairen. In een buurland van Guinee, Ivoorkust, doet Condés collega Alassane Ouattara later deze maand ook een gooi naar een omstreden derde termijn, een besluit dat volgens sommige waarnemers tot ernstige ongeregeldheden kan leiden.

Binnen Guinee bestaat eveneens bezorgdheid over het verloop van de verkiezingen. Inwoners van het land stemmen vaak op kandidaten van hun eigen etnische groep, en de vrees is dat sommige kiezers vatbaar zijn voor de sterk toenemende retoriek van de laatste tijd. President Condé, van de Malinke, de op een na grootste bevolkingsgroep van Guinee, vergeleek in september in een toespraak tot zijn achterban de naderende verkiezingen met ‘oorlog’. Zijn voornaamste uitdager, de 68-jarige ex-premier Cellou Dalein Diallo, behoort tot de grootste bevolkingsgroep van Guinee, de Fulani.

Vertegenwoordigers van de VN en de Afrikaanse Unie hebben reeds gewaarschuwd voor de hoogoplopende woordenstrijd in Guinee. Als president Condé zondag wint – wat aannemelijk is, dan is de vraag hoe de oppositie en haar aanhang reageert. Protesten kunnen leiden tot nieuwe confrontaties met de politie of zelfs het leger. Levert zondag geen winnaar op (er doen meer dan tien kandidaten mee aan de verkiezingen) dan blijft Guinee in spanning tot 24 november, wanneer een eventuele beslissende ronde plaatsvindt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden