Guido Enkelaar 1943-2014

Hij was een socialite die graag trakteerde en een hartstochtelijk advocaat die ook pro deo verdedigde.

Guido Enkelaar en zijn partner Daan de Jong hadden in de jaren zeventig in de kelder van hun advocatenmaatschap een flipperautomaat staan. Wie een spelletje van hen wist te winnen, kon korting krijgen. Wie geen geld had, werd pro deo geholpen. Zoals het Filipijnse echtpaar dat asiel wilde krijgen in Nederland en wiens dochter later Enkelaars secretaresse werd.


Enkelaar overleed op 9 februari nadat hij in de taxi een hartaanval had gekregen. Acht dagen eerder was zijn kantoorgenoot Daan de Jong overleden. 'Waar werd oprechter maatschap nog gevonden', aldus Matthijs Kaaks in Het Advocatenblad.


Guido Enkelaar was een echte bohémien. Hij was een socialite die iemand uitnodigde voor een ontbijt in Hotel Americain. 'Bij aankomst bleek dan te zijn gedekt voor zo'n honderd mensen en stonden oesters en champagne klaar', zei collega Willem van Bennekom bij zijn afscheid. Hij noemde hem de laatste advocaat van de 'romantische school'. Bij Guido ging het nog 'om het spel in plaats van de knikkers'. Zijn grootste beloning was een dankbare cliënt. Maar hij was ook een brokkenmaker - iemand die moeite had trouw te blijven en niet altijd goed voor zichzelf zorgde. Zo had hij een infectie aan zijn voet zo verwaarloosd dat die voet moest worden geamputeerd.


Hij werd in Ridderkerk geboren als Gerrit Enkelaar in een gezin met drie jongere zussen. Na het gymnasium in Rotterdam ging hij rechten studeren in Amsterdam. Daar veranderde hij zijn naam Gerrit in Guido. Hij raakte bevriend met PvdA-coryfee Maarten van Traa, maar Enkelaar bleef zijn hele leven apolitiek.


In Frankrijk leerde hij de schrijfster Brigitte Giraud kennen. Zij studeerde psychologie in Parijs. Ook Guido trok naar de lichtstad en maakte er de studentenopstand van mei 1968 mee. Hij voorzag in zijn levensonderhoud door de Maigret-detectives van de Belgische schrijver Simenon te vertalen onder het pseudoniem G. A. Prinsen.


Hij trouwde met Giraud en keerde terug naar Amsterdam, waar hij in 1969 met Daan de Jong - een neef van de historicus Loe de Jong - een praktijk begon. Met Giraud kreeg hij twee kinderen. Toen er echter tussenhem en Volkskrant-redactrice Erna van den Berg een affaire opbloeide, vertrok Giraud met haar kinderen naar Parijs. Met Van den Berg kreeg hij een dochter, Jara, maar ook die relatie hield geen stand.


De toenmalige rechtbankpresident Ben Asscher probeerde Enkelaar over te halen voor het rechtersambt te kiezen. Veel jaren was Enkelaar plaatsvervangend politierechter, kantonrechter en kinderrechter. Hij was echter te ongedurig om zijn hele leven een 'braaf en eerlijk rechterlijk ambtenaar' te zijn, zoals artikel 29 van de Wet op de Rechterlijke Organisatie dat verlangt. Enkelaar hield te veel van de improvisatie, het avontuur, de zelfkant.


Hij was actief voor het Jongeren Advies Centrum, als buitenpatroon voor het Amsterdamse Advokaten Kollektief en voor de rechtbankjournalistiek (hij was mede-oprichter van de stichting die de Jac. Van Veen-prijs toekent). Hij zette een bureau op voor rechtshulp in Cambodja. In 1984 voerde hij een procedure voor Danny de Munk, die van de Arbeidsinspectie niet in het tv-programma van Sonja Barend mocht verschijnen. Enkelaar zag zijn werk als zijn grootste hobby, ook toen de dood hem op de hielen zat. Van Bennekom: 'Het was die verknochtheid aan de rechtszaal, die verslaving moet men misschien zeggen, die maakte dat hij zijn vak niet kon loslaten. Dat laatste leek hem haast nog moeilijker te vallen dan het afscheid van het leven zelf. Het maakte dat hij, tegen de wetten van de logica in, in de rouwadvertenties voor Daan liet opnemen: 'We zullen doorgaan...''

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.