Guerrillagroeten uit gastvrij Spanje

HET VREDESPROCES in Colombia levert mooie plaatjes op. Eerst kregen we die van de zeventiger Marulanda, de bonkige guerrillacommandant die medeverantwoordelijk is voor duizenden doden....

Ineke Holtwijk

Of de beelden van pubers die, als ze elders op de wereld waren geboren, schappen in de supermarkt hadden gevuld of geknutseld met Meccano-bouwdozen. Maar in de 'vredeszone' mochten zij met een geweer onder de oksel de nieuwe autoriteit spelen.

Maandag stond in de Spaanse krant El Pais de foto die alles slaat. Guerrillacommandant Raul Reyes van de FARC met maten in de Spaanse stad Valencia. De commandant, normaal gekleed in camouflageuitrusting met mes of geweer, heeft een vrolijk ruitjeshemd en een colbertje aan. Hij lacht. De anderen trouwens ook. De vredescommissie (bestaand uit zes FARC-commandanten, de regeringscommissaris voor vrede, een ondernemer, een parlementariër en nog een politicus) is op excursie en ze heeft plezier. Dat kun je zien en lezen.

De dag voor de foto hebben de excursiegangers gegeten in een bekend restaurant in Madrid en vermoedelijk in de sauna van het hotel gelegen. Want volgens El Pais zijn ze moe van hun Eurotour en hebben ze de benen een dagje omhoog gehad. Of ze nog naar de stierengevechten gaan of een rondje Prado doen, mogen we niet weten. De route van de reis is geheim, aldus de krant. De guerrillero's vrezen voor hun veiligheid.

Het is niet voor het eerst dat guerrillacommandanten aan sight-seeing doen. Vijf jaar geleden werden twee commandanten van de concurrerende beweging ELN via Venezuela het land uitgesmokkeld. De ELN'ers, die het opblazen van oliepijpleidingen tot hun specialiteit maakten, waren voor een tête-à-tête in Bonn uitgenodigd. Zij werden met hun begeleiders gesignaleerd in de opera in Frankfurt.

Sommige deskundigen geloven dat het nuttig en nodig is dat guerrillacommandanten aan sight-seeing doen. Ze zitten tenslotte al dertig jaar in de bergen en hebben geen idee hoe de postcommunistische wereld eruit ziet. Het nieuwe realiteitsbesef zou de onderhandelingen vergemakkelijken en leiden tot matiging van de eisen, is de filosofie.

Krap twee jaar geleden begon de Colombiaanse regering de onderhandelingen met het FARC. Vanwege hun status van onderhandelingspartner hoefde er dus niets stiekem. Reyes en de zijnen kregen een vrijgeleide en stapten twee weken geleden in Bogota op een lijnvlucht naar Scandinavië.

Doel van de reis was ervaringen elders met 'ontwikkeling' en 'conflictbeheersing' te leren kennen. Behalve Spanje zijn Noorwegen, Zweden, Italië en Zwitserland aangedaan en de commissie sprak onder meer met vakbondsleiders.

Toegegeven: in Zweden zijn de sociale voorzieningen prima geregeld en bemoeit de staat zich met bijna alles. Maar het is niet erg waarschijnlijk dat de FARC-commandanten na decennia bloedige strijd en afzien opeens de Scandinavische sociaal-democratie adopteren als hun model. Dat deden hun collega-guerrillero's in El Salvador en Guatemala wèl, en vervolgens werden ze bij de eerste de beste democratische verkiezingen weggevaagd. De Colombiaanse guerrillero's beseffen dat heel goed.

Wat zij willen is hun macht legitimeren. De Eurotoer komt hun goed uit. Het bevestigt hun positie als partner van de regering. Bovendien biedt de excursie de guerrillero's een kans hun imago schoon te wassen. In januari liet het FARC nog een autobom ontploffen, opende het een offensief in de regio Bogota en kidnapte het een tv-persoonlijkheid. Maar zie daar, Raul Reyes in colbert met aktekoffertje. En wat zegt hij? Dat 'ieder onderwerp bespreekbaar' is en dat het 'rustgevend' zou zijn om te praten 'als het wapengekletter verstomt'. Is dat een bloeddorstige guerrillero? Het lijkt wel een politicus.

Had de commissie beter thuis kunnen blijven? Is het tijdverspilling, zoals 70 procent van de Colombianen denkt? Nee, dat toch niet. Er is veel te winnen. Samen reizen in een ander land schept een band.

En dankzij de excursie kan Colombia zichzelf in de kijker manoeuvreren van een Europa dat geobsedeerd is door Kosovo en Tsjetsjenië. Want als het komt tot een vredesplan, is er veel geld nodig in Colombia. In Italië boekte de commissie al een eerste succesje: er komt een parlementscommissie die het Colombiaans vredesproces gaat volgen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden