Guernica

Er hangt een VN-vlag over de 'Guernica' bij de ingang van de vergaderzaal van de Veiligheidsraad in New York. De replica van het meesterwerk van Pablo Picasso over de verschrikkingen van de oorlog moest worden afgedekt omdat het zo'n 'onrustige' achtergrond vormt voor de vele cameraploegen die daar hun werk...

Een onrustige achtergrond: het is een eufemisme. Toen ik het voor het eerst zag schoten de tranen me in de ogen: mateloze verschrikking. Een prachtige achtergrond dus voor alle interviews over de komende oorlog in Irak. Maar ik kan me voorstellen dat de keurige heren die daarover vergaderen liever niet met Picasso's nachtmerrie worden geconfronteerd.

Het valt me op dat in de beschouwingen over de komende oorlog zo weinig aandacht wordt besteed aan het lijden dat die oorlog teweeg zal brengen. Miljoenen mensen zullen worden blootgesteld aan de gruwelijkste verschrikkingen. Voor veel mensen zal de dood een uitkomst zijn. Tot in lengte van jaren zullen oorlogstrauma's levens verwoesten. En er zal zoveel haat worden gezaaid dat voor de volgende geweldsexplosies de kiem wordt gelegd.

Iedere dag dat die verschrikking wordt uitgesteld is meegenomen. Ik ben dolblij dat Europa niet als een verzameling zombies achter de onverbloemde oorlogszucht van Bush aanloopt.

Vergis ik me dat in het algemeen het mededogen met andere mensen minder wordt? In het binnenland zie je al langer een trend dat zwakkeren, of het nu allochtonen, gevangenen, uitkeringsgerechtigden, verslaafden of thuislozen zijn, steeds stoerder tegemoet worden getreden. En voor het lijden van mensen in het buitenland lijken we ons steeds meer af te sluiten. Ontwikkelingshulp is uit, acties voor hongerend Afrika krijgen nauwelijks respons. Het uitzichtloze lijden van het Palestijnse volk wordt door de goegemeente gelaten aangezien.

Vooral het laatste schrijnt omdat het lijden van de Palestijnen met opzet wordt veroorzaakt. Systematisch wordt de fysieke, bestuurlijke en sociale infrastructuur in de bezette gebieden vernietigd. Steeds meer grond van Palestijnen wordt onteigend of in beslag genomen. De joodse nederzettingen worden nog steeds uitgebreid. Hele Palestijnse dorpen en wijken worden met de grond gelijk gemaakt. Wegversperringen maken het Palestijnen onmogelijk zich te verplaatsen. Werk en het vergaren van een inkomen wordt zo moeilijk mogelijk gemaakt. Scholen worden vernietigd. Bijna dagelijks worden Palestijnen van alle leeftijden afgeschoten. De ene vernedering volgt op de andere.

Wat zou Israël met dit beleid voorhebben? Het bestrijden van het Palestijnse terrorisme, is de officiële lezing. Maar hoe serieus is dat te nemen? Je kweekt juist terroristen door mensen ieder uitzicht op geluk te ontnemen.

Langzaam maar zeker begint bij mij de overtuiging veld te winnen dat Sharon bezig is een monsterlijk plan uit te voeren, althans de randvoorwaarden daarvoor te scheppen. Dat plan behelst niet alleen het annexeren van de bezette gebieden, maar ook het verdrijven van de Palestijnen naar Jordanië, in Israël eufemistisch 'transfer' genoemd.

Tot dusver zag ik de gedachte aan een etnische zuivering van de Palestijnse gebieden als een politieke perversiteit van enkele ultra conservatieve Israëli's, zoals de Knesset-leden Michael Kleiner en Benny Elon. Maar die gedachte heeft zich als een olievlek verbreid. Zo bleek uit een onderzoek dat in maart 2002 werd uitgevoerd door de Universiteit van Tel Aviv, dat maar liefst 46 procent van de Israëli's een 'transfer' van de Palestijnen uit de Westbank zou steunen. 60 Procent onderschreef het idee om de Palestijnen 'ertoe aan te zetten' te vertrekken. Ook een peiling in december 2002 liet zien dat 63 procent van de Israëli's het eens is met de stelling: 'De regering van Israël dient de emigratie van Israëlische Arabieren aan te moedigen'.

Als je eenmaal de gedachte aan het bestaan van zo'n monsterlijk plan bij Sharon hebt toegelaten is zijn huidige politiek, afgezet tegen zijn politieke verleden, een stuk beter te begrijpen. Sharon is altijd van mening geweest dat de Palestijnse staat niet op de Westbank moest komen, maar in Jordanië. Daarom was hij er destijds voor om de Palestijnse opstand tegen koning Hussein van Jordanië te steunen.

De systematische wijze waarop nu het leven van de Palestijnen onmogelijk wordt gemaakt en hen ieder uitzicht op een beter leven wordt ontnomen past heel goed bij een transfer-scenario. Volgens schattingen hebben sinds het begin van de tweede intifada al zo'n tweehonderdduizend Palestijnen de bezette gebieden verlaten. Dat zijn natuurlijk de mensen die het zich kunnen permitteren te vertrekken. Om de achtergebleven verpauperde Palestijnen te verdrijven is meer geweld nodig.

Stel dat een 'transfer' onderdeel zou uitmaken van de verborgen agenda van Sharon en hij zou wachten op een kans om zonder al te veel buitenlands verzet die te versnellen? Zou een oorlog tegen Irak dan geen uitgelezen gelegenheid zijn?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.