Nieuws Zuid-Amerikaanse migranten

Guatemalteken boos om omstreden migratiedeal met de VS: ‘We kunnen nauwelijks voor onszelf zorgen’

In Guatemala is protest uitgebroken over een migratiedeal die afgelopen vrijdag is gesloten met de Verenigde Staten. Volgens tegenstanders heeft president Jimmy Morales zich laten ‘gijzelen’ door dreigementen van president Trump, en is Guatemala geen ‘veilig derde land’ om asielzoekers uit andere Latijns-Amerikaanse landen op te vangen.

Demonstranten in Guatemala-Stad. Beeld EPA

Vorige week zetten de VS en Guatemala hun handtekening onder een omstreden akkoord waarin werd afgesproken dat migranten uit vooral Honduras en El Salvador eerst in Guatemala asiel moeten aanvragen. Hiermee willen de VS voorkomen dat de migranten doorreizen naar de Amerikaanse grens. In ruil voor het tegenhouden van migranten uit andere landen zouden Guatemalteken makkelijker aan het werk kunnen als seizoensarbeider in de VS.

De status van het migratieakkoord met de VS is twijfelachtig omdat het constitutioneel hof van Guatemala bij drie eerdere pogingen op de rem trapte. Volgens het hof moet het Congres eerst met de deal instemmen, maar dat is nu met zomerreces. Maandag vroeg openbaar aanklager voor de mensenrechten, Jordán Rodas, het hof om het verdrag nietig te verklaren. Ook riep hij om het aftreden van minister Enrique Degenhart van Buitenlandse Zaken, die het akkoord afgelopen vrijdag zou hebben ondertekend. 

Volgens Rodas is het verdrag tot stand gekomen door dreigementen van de Amerikaanse president Trump. Die dreigde vorige week woensdag nog de douanetarieven voor Guatemala te verhogen als het land niet zou instemmen. ‘We doen tarieven of we doen iets anders schadelijks richting Guatemala’, zei Trump.

Na het bereikte akkoord twitterde Trump vrijdag triomfantelijk: ‘Dit is een grote dag’ en ‘Guatemala is een vriend van de VS, in plaats van een vijand’. Hij sprak over een ‘baanbrekend akkoord’ waardoor de ‘coyotes’, zoals de president mensensmokkelaars gewoonlijk noemt, zonder werk komen te zitten.

Aftreden 

In Guatemala gingen zaterdag al honderden burgers de straat op uit protest tegen het gesloten migratieakkoord. Met de blauw-witte nationale vlag om de schouders waren ze naar het presidentiële paleis in Guatemala-Stad getogen om het aftreden van president Jimmy Morales te eisen. 

De demonstranten zijn woedend dat Guatemala akkoord is gegaan met de status van ‘veilig derde land’. ‘We kunnen nauwelijks voor onszelf zorgen’, zo zei burgeractivist Brenda Hernández tegen persbureau AP, ‘laat staan voor nog kwetsbaardere migranten.’ Guatemala gaat gebukt onder hetzelfde bendegeweld, dezelfde werkloosheid en armoede waarvoor migranten uit de meer zuidelijk gelegen buurlanden vluchten.

Veruit de meeste migranten die het  afgelopen half jaar aan de grens tussen Mexico en de VS door de Amerikaanse grenswachten zijn aangehouden, kwamen uit Guatemala (34 procent). Honduras komt met 30 procent op de tweede plaats, daarna volgen Mexicanen (18 procent) en migranten uit Honduras (10 procent).

Nu Trump zijn gedroomde grensmuur tussen Mexico en de VS maar niet van de grond krijgt en er nog steeds tienduizenden migranten per maand illegaal het land binnenkomen, probeert hij het migrantenprobleem over de heg te kieperen. Door te dreigen met een handelsoorlog probeert hij Mexico al sinds zijn aantreden te dwingen illegale migranten te helpen stoppen de VS te bereiken. Vorige maand bedong hij zo dat Mexico zijn zuidgrens met Guatemala beter gaat beveiligen.

Nu de nieuwe verkiezingscampagne is begonnen, heeft Trump het gaspedaal weer ingetrapt. Vorige week stelde hij een nog omstreden richtlijn op die migranten verbiedt asiel aan te vragen op Amerikaans grondgebied. De asielaanvragen moeten voortaan, naar het voorbeeld van de Europese Dublin-regel, worden gedaan in het eerste ‘veilige’ land dat de migrant betreedt. Mexico zal zich hier vermoedelijk tegen blijven verzetten. Het land wordt zo immers opgezadeld met de opvang van tienduizenden gefrustreerde migranten aan de Amerikaanse grens. 

MEER LEZEN

Ook vluchtelingen uit Afrika hebben de migrantenroute van Mexico naar de Verenigde Staten ontdekt. Grensbewakers in Texas spreken van ‘een dramatische toename’.

Als asielzoeker de VS in? Deze zeven migratiemaatregelen van Trump moeten iedereen afschrikken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden