Guatemala worstelt met kinderroof

Twee dagen voor haar negende verjaardag verdween Alba Michelle España toen zij een boodschap ging doen in het dorp. De familie mobiliseerde alle inwoners van Muyurcó, een afgelegen gat op bijna 200 kilometer van Guatemala-Stad, en de volgende morgen werd het lichaam van het meisje gevonden in een ravijn....

De uitzinnige dorpelingen bestormden het huis van drie vrouwen en sleepten ze naar buiten. Op het dorpsplein werd de eerste vrouw door de menigte met stenen doodgeslagen. Haar zus werd met benzine overgoten en in brand gestoken. De derde overleefde de lynchpartij omdat ze ‘bekende’: het drietal had Alba Michelle ontvoerd en overgedragen aan een bende die handelt in menselijke organen. Enkele artsen, zei de vrouw, hadden de organen uit het lichaam van het meisje gehaald.

De politie, die op de hoogvlakte van Guatemala meestal schittert door afwezigheid, slaagde er op het laatste moment in de zwaargewonde verbrande vrouw en de ongedeerde vrouw uit de handen van de menigte te redden en af te voeren naar een ziekenhuis en een gevangenis. Een paar dagen later moesten alle veertien politiemensen die in de buurt verbleven voor het onderzoek, vluchten omdat de dorpelingen hen dreigden op te knopen.

Het verhaal van de vermiste organen is ook door de politiechef van de regio verteld, maar nog niet bevestigd door de officiële autopsie in de hoofdstad. Het zou een nieuwe macabere variant zijn van de twee vormen van extreem geweld die in Guatemala allang niet meer ongebruikelijk zijn: kinderroof of -ontvoering voor illegale adoptie en lynchpartijen in plaats van een functionerend rechtssysteem.

De menigte in Muyurcó had zich op de drie vrouwen gestort omdat zij in het verleden zwangere vrouwen hadden proberen te overreden hun nog ongeboren kinderen af te staan voor adoptie. Daarmee stonden zij te boek als tussenpersonen van de illegale adoptiemaffia’s die in het land opereren. Een paar dagen later voorkwam de politie in dezelfde regio Alto Verapaz ternauwernood het lynchen van twee vrouwen die drie pasgeboren baby’s in huis bleken te hebben. Dit jaar zijn al 21 mensen bij lynchpartijen om het leven gebracht.

De ontvoering van zuigelingen beperkt zich niet tot de binnenlanden. Vorige week stalen twee gewapende vrouwen een veertig dagen oud kind dat in een wieg lag te slapen in een armoedig eettentje, op klaarlichte dag en midden in Guatemala-Stad. Ze sloegen de 19-jarige moeder tegen de grond en slaagden er in het drukke verkeer van de stad te ontkomen.

Guatemala moet een van de weinige landen in de wereld zijn waar toeristen wordt aangeraden geen kinderen over de bol te aaien. ‘Schenk geen speciale aandacht aan lokale kinderen en fotografeer deze niet zonder toestemming van de ouders’, meldt het reisadvies voor Guatemala van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. ‘Uit vrees voor kinderontvoering tonen ouders soms agressiviteit naar buitenlanders die belangstelling tonen voor kinderen.’ Geen loos advies, want de laatste jaren zijn met enige regelmaat buitenlandse toeristen aangevallen die voor potentiële kinderrovers werden aangezien.

Volgens het officiële Instituut voor de Rechten van het Gezin is kinderroof niet lonend, omdat illegale adoptie hier onmogelijk is: ‘Guatemala is het enige land in de wereld waar een DNA-test van zowel het kind als de biologische moeder verplicht is bij adoptie.’ Bovendien wordt elke internationale adoptie gecontroleerd door de het kantoor van de procureur-generaal. Dit standpunt wekt in Guatemala hoongelach.

Nederland heeft net als andere landen enkele jaren geleden de adoptie van Guatemalteekse kinderen stopgezet vanwege de enorme onregelmatigheden die schering en inslag waren bij de procedures. Het is vaak je reinste kinderhandel, met kinderen van leenmoeders of, vaker, kinderen die gekocht zijn van arme en alleenstaande jonge moeders. Vorige maand heeft Guatemala eindelijk het verdrag van Den Haag getekend dat de adoptie internationaal aan scherpe regels onderwerpt. Guatemala hoopt nu weer geaccepteerd te worden als serieus land voor adoptiekinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden