GTV

Je moet niet te lang achter elkaar naar videoclips kijken. En vooral niet te intensief. Daar krijg je hoofdpijn van....

Maar de bedoeling was niet dat je ze vervolgens allemáál zo geconcentreerd ging bekijken. Clips zijn gemaakt voor de huiskamer, waar gevochten moet worden om de aandacht van de afgeleide kijker. Beeldwisselingen geven een hoop lichtgeflikker, en daar kijkt een mens nou eenmaal van op. (Is er brand? Is er een heftig ongeluk op tv? Houd m'n toestel er mee op?) Is de blik eenmaal opgevangen, dan moet de constante beweging in het beeld deze blik zo lang mogelijk vasthouden. Dus wiebelen en springen de zangers en dansers voor een non-stop bewegende camera.

MTV is een onafgebroken verleidingsact. In de Bijbelse zin van het woord, vindt de EO en startte een tegenoffensief. Sinds de EO als zendermakker van Veronica de esthetiek van de moderne beeldcultuur inzet voor het lokken van jeugdige kijkers, is niets de omroep te dol. Programma's krijgen de allersnelste jassen aangemeten om de verleidingsslag aan te gaan. Een van de wapens is de 'gospel-clip'. Klinkt tegenstrijdig maar het bestaat. Voorlopig zijn gospel-clips slechts enkele minuten per week bij de EO te aanschouwen, maar het doel is een GTV-zender die dag en nacht troost biedt aan de eenzame zapper.

De vraag is welke videoclips er in aanmerking komen voor het gospel-keurmerk. Je kunt aan zo'n clip niet zien of de desbetreffende zanger op de juiste manier gelovig is. Redden Prince en Madonna het op GTV? Ik betwijfel het.

Als je - eenzaam zappend - een gospel-clip passeert, weet je het meteen. Het zijn rustige clips. Verleiden gaat hier hand in hand met leiden. Niet te veel lokaties, geen grote verkleedpartijen, de zangers springen niet half nakend op en neer om het beeld maar te vullen, grijnzen niet overspannen de huiskamers binnen. Ze kijken voor zich uit of in het oneindige. De camera wordt nauwelijks opgemerkt, zo gaan de zangers op in hun lied. De camera maakt langgerekte bewegingen. Favoriet is het cirkelen op grote afstand of vanaf grote hoogte in een weids landschap. Het mag duidelijk zijn: de camera kijkt hier met het oog van een hoger wezen dat alomtegenwoordig is.

Maar het meest opvallende kenmerk van een gospel-clip is de ondertiteling van de (vaak Engelstalige) songtekst. Daar mogen geen misverstanden over bestaan. Vooral hoofdletters zijn belangrijk. Het Engelse 'I love you', dat eventueel op een menselijk liefje zou kunnen slaan, wordt in een gospel-clip vertaald met 'Ik houd van U'. Dubbelzinnigheid wordt niet op prijs gesteld. We mogen dan leven in een tijd van audiovisuele media, in gospelland zegeviert het woord. Muziek en beeld zijn niet meer dan illustratie. Kijken en luisteren is bij gospel-clips maar bijzaak. Je moet ze lezen. Allemaal.

Marijn van der Jagt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden