Grou beschermt haar lente-apostel Sint Piter

Een bebaarde ruiter rijdt vriendelijk wuivend door het dorp, een rode mijter op zijn hoofd en opgewonden kinderen in zijn kielzog....

De ruiter heet Sint Piter. Voor zijn intocht is het Friese dorp Grou, met ruim vijfduizend inwoners, uitgelopen. Elk jaar op de zaterdag voor pakjesavond, 21 februari, meert Sint Piter aan in Grou. Hij blijft een paar dagen om samen met Zwarte Piet, of 'Hantsje Pik', kinderen en bejaarden te bezoeken. Leerkrachten voeren elk jaar een Sint Piter-sprookje op en er zijn spelletjesmiddagen, instuiven en markten. Voor buitenstaanders lijkt Sint Piter op Sinterklaas. Maar het feest heeft een andere oorsprong. Het is een overblijfsel van de heidense lentefeesten die in heel Noord-Europa werden gevierd. Na de kerstening werden veel van deze vruchtbaarheidsfeesten gewijd aan Sint Pieter, de lente-apostel en beschermheilige van de vissers. In vissersdorp Grou duurde het niet lang of die heilige waarde in levende lijve door de straten, als een duister, bijna angstaanjagend figuur. Verscholen onder een oude, met snoepgoed bezette mantel ging Sint Piter langs de deuren, op zoek naar zoete kinderen. Die mochten wat lekkers van de jas afpeuteren.

Totdat juf Jansen ingreep. Een katholiek feest moest met meer pracht en praal gevierd worden, vond de Brabantse. Dus onderwierp ze Sint Piter in 1908 aan een metamorfose. Voortaan zou hij een schone, gebroken witte tabberd dragen, als een echte bisschop.

Aan Sinterklaas, de inspiratiebron van juf Jansen, heeft Grou geen boodschap. Het geïsoleerde dorp - Grou wordt omringd door water - heeft zijn naamdag nooit gevierd. Soms beproeft een Klaas uit de omgeving zijn geluk in Grou. 'Maar dat wordt niet getolereerd', zegt Bonne Bruinsma van het Sint Piter-comité. De sociale controle is zo groot, dat er met Sinterklaas alleen 'stiekem' cadeautjes worden verkocht. Geen stoomboten in de etalages en alleen achterin de winkels worden verrassingen in Pietenpapier verpakt. 'Sint Piter is echt een dorpsfeest', zegt Bruinsma. Oud-Grousters komen, vaak met hele families tegelijk, naar hun geboortegrond voor een reünie. 'Daarom willen we Sint Piter beschermen.'

Niet dat Sinterklaas partij is voor Sint Piter. Volgens Bruinsma gaan kinderen die nieuw zijn in het dorp vaak al na één feest overstag. Als ze nog jong zijn tenminste. Oudere import heeft weinig met Sint Piter. Net als sommige van de asielzoekers die in herberg Oer 't Hout wonen. Vier gekleurde biljarters kijken onzeker lachend hoe peuter na peuter verwachtingsvol bij Sint Piter op schoot klimt. Hantsje Pik geeft nog een rondje pepernoten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden