Update

Grotere rol Kamer in kabinetsformatie hangt af van SP

In de Tweede Kamer is nog geen meerderheid voor het voorstel van D66 om in het reglement van orde op te nemen dat de Kamer na verkiezingen een formateur of informateur aanwijst. Voor een Kamermeerderheid is de SP nodig, maar die partij twijfelt.

Informateur Ivo Opstelten arriveert bij Paleis Huis ten Bosch. © ANP Beeld
Informateur Ivo Opstelten arriveert bij Paleis Huis ten Bosch. © ANP

Dat bleek woensdag in het debat over het voorstel.

PvdA, PVV en GroenLinks steunen D66. Samen met de SP zou er een Kamermeerderheid zijn voor de motie. Maar volgens Ronald van Raak van de SP is zijn fractie nog niet overtuigd. De SP vindt dat het parlement de regie moet hebben over de formatie en dat er over gesproken moet worden in de Kamer, maar wil dat niet 'rigide' vastleggen in het reglement van orde.

De motie van de D66-leden Boris van der Ham en Gerard Schouw roept op om in het regelement op te nemen dat de Kamer binnen acht dagen debatteert over de formatie van een kabinet. Dat moet dan uitmonden in het aanwijzen van een formateur of informateur en het meegeven van een formatieopdracht.

Van Raak meent dat er 'fundamentele bezwaren' zijn tegen de motie. Volgens hem mag de Kamer niet gebonden zijn om binnen acht dagen de formatie te bespreken. Ook twijfelt Van Raak of de Kamer zichzelf moet opleggen om automatisch een formateur of informateur aan te wijzen.

Broedende kip
Coalitiepartijen CDA en VVD zijn tegen de motie. Volgens Joost Taverne van de VVD kan de Tweede Kamer allang debatteren over de formatie als ze dat wil. Daarnaast heeft het formatieproces volgens Taverne baat bij de rust en afzondering van de achterkamertjes. 'Een broedende kip moet je niet storen', aldus Taverne.

De PVV zal voor de motie stemmen, liet Kamerlid Andre Elissen weten. Volgens Elissen is het voorstel 'een stap in de goede richting'. De fractie van de PVV maakt momenteel zelf een wetsvoorstel om te zorgen dat het staatshoofd zich niet meer mag bemoeien met de kabinetsformatie. Elissen liet weten dat de Raad van State onlangs een reactie op dit wetsvoorstel heeft gestuurd en dat de PVV-fractie bezig is met een antwoord daarop.

Hangende pootjes
In het debat werd veelvuldig gerefereerd aan de motie-Kolfschoten uit 1971, die stelt dat de Tweede Kamer na een debat over de verkiezingsuitslag een formateur kan voordragen bij het staatshoofd. De motie werd dat jaar meteen in de praktijk gebracht, maar er was in de Kamer geen meerderheid te vinden voor een formateur. De fractievoorzitters moesten toen - in de woorden van toenmalig D66-leider Hans van Mierlo - 'met hangende pootjes terug naar de koningin'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden