'Grotere EU vergt minder bureaucratie'

De Europese Unie moet voor het einde van volgend jaar haar bestuur ingrijpend hervormen. De besluitvorming moet efficiënter, sneller, en duidelijker voor de burger....

Van onze correspondent Geert-Jan Bogaerts

Dat staat in het rapport van de commissie-Dehaene, dat gisteren in Brussel werd gepresenteerd. Deze commissie, genoemd naar de Belgische oud-premier die haar voorzat, onderzocht de afgelopen twee maanden in opdracht van de Europese Commissie welke hervormingen in de EU nodig zijn voor de uitbreiding. Naast Jean-Luc Dehaene zaten ook de Duitse oud-president Richard von Weizsäcker en de Britse ex-industrieel en oud-minister Lord David Simon in de commissie.

Hervormingen zijn dringend nodig, aldus de commissie. De Europese Raad, waarin de lidstaten vertegenwoordigd zijn, verloopt te stroperig. De Europese Commissie, het dagelijks bestuur, werkt onbevredigend, en het imago van het Europees Parlement bij het publiek is niet in overeenstemming met het belang van de democratische controle die het moet uitoefenen. Als de Unie wordt uitgebreid van vijftien tot 25 à 30 lidstaten, worden deze problemen alleen maar groter, aldus Dehaene gisteren in een toelichting.

Dehaene pleit voor een flexibeler Unie, waarin landen die verder willen gaan met hun integratie, dat ook kunnen doen. Nu worden de ambities van sommige lidstaten, die bijvoorbeeld op het terrein van het buitenlands beleid of politie en justitie hun samenwerking willen uitbreiden, gedwarsboomd door de lidstaten die zover nog niet zijn. Zij hebben feitelijk een vetorecht. 'We moeten de constructie zoals we die met de muntunie hebben, waaraan een beperkt aantal landen hebben verkozen mee te doen, ook toepassen op andere terreinen', aldus Dehaene. Feitelijk wordt daarmee een Europa van verschillende snelheden in het leven geroepen.

Dehaene stelt voor om het vetorecht fors in te perken. Hij wil dat de huidige verdragen worden gesplitst in twee delen: een beperkt fundamenteel deel, waarin doelen en middelen van de Unie worden vastgelegd, en een zogeheten 'toegepast' deel, waarin gedetailleerde regelingen worden uitgewerkt. Er zal alleen nog unanimiteit nodig zijn bij wijzigingen van het fundamentele deel.

Als er meer besluiten met meerderheid van stemmen worden genomen, moet het Europees Parlement ook meer te zeggen krijgen. Anders wordt het democratisch gehalte van de Unie bedreigd.

De voorzitter van de Europese Commissie dient meer macht te krijgen om het college beheersbaar te houden. Ook na de uitbreiding zal elke lidstaat minstens één vertegenwoordiger in de Commissie willen hebben. Dat is alleen in de hand te houden door de voorzitter formeel invloed te geven op de taakverdeling en de personele invulling.

Commissievoorzitter Prodi wilde gisteren nog geen reactie geven op de voorstellen van Dehaene. Woensdag vergadert de Commissie erover. Ook de lidstaten beraden zich nog. Volgens diplomaten zal de weerstand vooral uit Britse hoek komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden