Grotendeels vrijspraak voor Rwandese Basebya in genocideproces

De 66-jarige Rwandese Yvonne Basebya is vrijdag grotendeels vrijgesproken van de beschuldigingen in het genocideproces waarin zij terechtstond. De rechtbank in Den Haag acht haar alleen schuldig aan het opruien van jongerenmilities om genocide te plegen op Tutsi's.

Yvonne Basebya in de rechtbank in Den Haag Beeld ANP
Yvonne Basebya in de rechtbank in Den HaagBeeld ANP

Het OM had een levenslange gevangenisstraf tegen Basebya geëist, wegens haar actieve rol in de genocide in Rwanda in 1994. Van die eis liet de rechtbank 6 jaar en 8 maanden over. De rechter was daarbij - tot zijn spijt, zei hij - gebonden aan het strafmaximum zoals dat destijds gold; dit is inmiddels verhoogd naar 30 jaar.

De rechtbank kon de andere beschuldigingen, zoals genocide en moord, niet bewezen verklaren, omdat er telkens onvoldoende bewijs voor was. Daarop was de zware eis van het OM gebaseerd. Justitie beraadt zich nog op hoger beroep.

Basebya kwam in 1998 naar Nederland, waar zij in 2010 werd aangehouden. Zij heeft de beschuldigingen tegengesproken. Haar advocaat Victor Koppe heeft onder meer betoogd dat getuigen een complot hebben gesmeed om Basebya te belasten, maar volgens de rechtbank blijkt dat nergens uit. Koppe toonde zich teleurgesteld over de uitspraak, ondanks het feit dat Basebya is ontkomen aan levenslang. Hij zal de vrouw adviseren in hoger beroep te gaan.

In Rwanda werden in 1994 in circa 100 dagen naar schatting 800.000 Tutsi's en gematigde Hutu's stelselmatig afgeslacht. Basebya, lid van een extremistische Hutupartij, woonde destijds met haar echtgenoot, een parlementslid, in de hoofdstad Kigali. In de periode voorafgaand aan de ultieme uitbarsting van geweld in Rwanda, op 6 april 1994, riep zij veelal kansarme jongeren bij herhaling op Tutsi's te doden. Dat gebeurde onder meer tijdens agressief geleide bijeenkomsten, waar Basebya het lied 'Laten we hen uitroeien' zong, zo heeft de rechtbank vastgesteld.

In het vonnis staat dat dergelijke opruiing een 'belangrijke, zo niet onmisbare schakel' is geweest bij de Rwandese genocide. De rechtbank hekelde het gebrek aan 'inzicht, inkeer en spijt' bij Basebya, die 'geen enkele empathie' heeft getoond met nabestaanden van de genocideslachtoffers. Tijdens het onderzoek is gebleken dat de vrouw nog steeds haat koestert jegens Tutsi's.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden