Nieuws Meer zzp'ers

Grote toename zzp’ers: ‘Flexibele schil is maatschappelijke norm geworden’

Het aantal flexibele werknemers is de afgelopen vijftien jaar toegenomen van 1,1 miljoen naar bijna 2 miljoen. In diezelfde periode werd vast werk steeds minder gewoon. Het aantal zzp’ers groeide van ruim 630 duizend in 2003 naar 1,1 miljoen in 2018.

Steeds minder vaste contracten en meer tijdelijke werknemers is de trend. Beeld ANP XTRA

Van alle werkenden is nu meer dan eenderde flexwerker: werknemer met een flexibel contract of zzp’er. Ruim 60 procent is werknemer met een vast contract. Als deze verhoudingen zich blijven ontwikkelen in het tempo van de afgelopen periode, zijn vaste werknemers in 2030 een minderheid onder de werkenden.

Volgens de nieuwe Flexbarometer, die vandaag door CBS en TNO wordt gepubliceerd, is vooral het aantal werknemers met een vast contract, maar zonder vaste uren sterk gegroeid, en ook de tijdelijke werknemers zonder vaste uren en de oproepkrachten. Bij elkaar groeide deze groep van 443 duizend naar meer dan een miljoen mensen.

In de horeca (67 procent), specialistische zakelijke dienstverlening (50 procent) en sport en recreatie (64 procent) zijn flexers al de meerderheid; in de bouw en in de handel nog net niet. In sommige beroepen waarvoor weinig opleiding is vereist, vormen flexwerkers al de meerderheid, zoals keukenhulp, kassamedewerker of vakkenvuller.

Volgens onderzoeker Sarike Verbiest van TNO is Nederland inmiddels ‘kampioen van de flex-arbeid’. Waarom dat zo is, weet zij ook niet. ‘Sommige andere landen hebben vergelijkbare systemen, dus daar kan het niet alleen aan liggen.’

Kopieergedrag

Volgens Verbiest schakelen ondernemers naar eigen zeggen vooral zzp’ers in voor specialistisch werk waar ze zelf geen mensen voor hebben. Voor het opvangen van pieken kiezen ze voor oproep- of uitzendkrachten. ‘Maar vaak hebben ze helemaal niet zo’n grote flexibele schil nodig, omdat ze ook op andere manieren flexibiliteit kunnen organiseren.’ Ze vermoedt kopieergedrag bij ondernemers: ‘Dan hoor je dingen als: mijn concurrent werkt met een flexibele schil, dus moet ik dat ook. Het lijkt erop dat een flexibele schil de maatschappelijke norm is geworden.’

Grote impact voor de economie en voor de flexers kan het wel hebben. Flexwerkers verdienen minder dan mensen met een vast dienstverband. Bovendien: ‘Ondernemers investeren niet in flexwerkers, niet met scholing bijvoorbeeld. Hoe ze dat rijmen met hun klacht dat ze niet aan gekwalificeerd personeel kunnen komen, begrijp ik niet helemaal.’ Ze is ook bang dat een deel van de jonge flexers, door de afwezigheid van scholingsmogelijkheden, blijft hangen in de laag betaalde en kwetsbare baantjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden