Grote stap BBC: prent Mohammed getoond

Hij deed het heel voorzichtig, Evan Davis. Na een reportage over de daders van de aanslag op Charlie Hebdo, de gebroeders Kouachi, hield de presentator van Newsnight maandagavond een cartoon schuin in de camera. Het was de cover waarop een betraande profeet Mohammed zijn sympathie betuigt met Charlie Hebdo. 'U kunt het nét zien,' zei Davis, waarna hij de cartoon omschreef. 'Typisch Charlie Hebdo', luidde zijn conclusie.

'Dit artikel bevat het beeld van de cover, die sommigen beledigend kunnen vinden.'Beeld epa

Het was een grote stap voor de BBC.

In de richtlijnen van de publieke omroep stond tot voor kort letterlijk dat het verboden is om een beeltenis van de profeet te laten zien 'in welke gedaante of vorm dan ook'.

Tijdens een uitzending van Question Time, op de avond na de terroristische aanslag op het satirische blad, had presentator David Dimbleby nog geciteerd uit de richtlijnen. Hij wist niet dat op hetzelfde moment, in een nieuwsuitzending op het andere BBC-net, een vier jaar oude foto werd getoond van de vermoorde hoofdredacteur Stéphane Charbonnier die een Mohammed-omslag vasthoudt met de tekst: 'Honderd zweepslagen als je niet sterft van het lachen.'

Ingehaald door de actualiteit verklaarde de BBC meteen dat ze de richtlijnen aan het herzien was.

Terughoudend

De verwarring bij en de omzichtigheid van de publieke omroep stonden niet op zichzelf. Zowel de Britse televisiezenders als de kranten waren in de eerste dagen na de aanslagen terughoudend met het tonen van de gewraakte cartoons. Als ze al werden getoond, waren ze wazig. Alleen The Sun en The Times van Rupert Murdoch publiceerden een kleine afbeelding van een cartoon die in 2011 leidde tot een aanslag op de burelen van het Franse blad. De meeste hoofdredacteuren, bijvoorbeeld die van de behoudende The Daily Telegraph, beweerden dat ze de cartoons normaal gezien niet zouden publiceren en dat ze dit principe niet uit solidariteit wilden opofferen.

De Britse media, de tabloids voorop, mogen dan bekendstaan om liefde voor schandalen en hun confronterende journalistiek, waar het gaat om de islam zijn ze van oudsher terughoudend. Zo publiceerde geen enkel blad indertijd de Deense Mohammed-cartoons, ook niet Private Eye, dat zich verdedigde met de bewering dat ze niet geestig genoeg waren. Tekenend was de reactie van Financial Times-rubrieks-chef Europa Tony Barber die binnen enkele uren na de aanslag op de website van zijn krant schreef dat de Franse tekenaars het onheil over zichzelf hadden afgeroepen.

Kritiek

Deze houding is in de afgelopen dagen fel bekritiseerd. In The Times schreef columnist David Aaronovitch dat het rekening houden met de gevoeligheden van moslims, gekoppeld aan angst, ervoor heeft gezorgd dat bladen die wel de spot drijven met de islam, zoals Charlie Hebdo, een doelwit zijn geworden. Observer-commentator Nick Cohen noemde zijn collega's zelfs 's werelds grootste lafaards. En hypocriet bovendien. 'We censureren onszelf niet uit respect. We verachten de moordenaars die taboes met kalasjnikovs in stand houden. Maar we willen niet jarenlang onderduiken, zoals Salman Rushdie, of worden neergestoken op straat, zoals Theo van Gogh.'

De stemming lijkt te veranderen, en niet alleen bij de BBC. Zowel The Independent als The Guardian heeft de jongste Charlie Hebdo-cover op zijn website gezet. Beiden kranten zetten er wel een waarschuwing boven. 'Dit artikel bevat het beeld van de cover, die sommigen beledigend kunnen vinden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden