Grote schoonmaak in het Britse kiesstelsel

Het Britse kiesstelsel moet evenrediger worden. Dat is althans de essentie van een regeringsvoorstel om alle kiesdistricten ongeveer even groot te maken. Het zal ertoe leiden dat de Conservatieve Partij haar greep op de macht in het Verenigd Koninkrijk zal vergroten.

Beeld epa

Nu heeft de Labour Partij een ingebakken voordeel, omdat er relatief meer districten zijn in stedelijke gebieden. Onder meer het Noordlondense kiesdistrict van Jeremy Corbyn, Islington-North, zal verdwijnen. Ook de districten van andere politieke kopstukken zullen veranderen of verdwijnen.

De herschikking, met liniaal, is een langgekoesterde wens van de Conservatieven. Het stond al in het regeerakkoord van de coalitie, maar Vice-premier Nick Clegg van de Liberalen krabbelde indertijd terug. Uit wraak voor de door David Cameron getorpedeerde hervorming van het Hogerhuis. Nu de Tories het rijk alleen hebben, kunnen ze het kiesstelsel alsnog eerlijker maken. De verantwoordelijke staatssecretaris David Skidmore beriep zich, een beetje provocerend, op de socialistische chartistenbeweging die halverwege de 19ed eeuw streed voor democratisering van het kiesstelsel.

Door geen pas te houden met demografische veranderingen is het First Past the Post-systeem scheef gegroeid. Zo vertegenwoordigt Labour's Margaret Greenwood 42.232 kiezers in West-Wirral, terwijl de Conservatief Shailesh Vare 89.991 mensen onder zich heeft in Noordwest-Cambridgeshire. Skidmore nam de term 'rotten boroughs' in de mond. Dat waren dunbevolkte kiesdistricten van grootgrondbezitters. Zo stonden er in het district Old Sarum van Josias Du Pré Alexander drie huizen waar zeven mensen woonden. Bij de hervormingen van 1832 verdwenen zulke verrotte districten.

Stoelendans

Wanneer het Lagerhuis het advies overneemt, zal er een stoelendans ontstaan. Helemaal omdat het totaal aantal kamerleden zal dalen van 650 naar 600. Boris Johnson krijgt er in West-Londen enkele 'rode wijken' bij, zodat zijn meerderheid zal krimpen. David Camerons beste vriend George Osborne, de voormalig Minister van Financiën, moet zelfs op zoek naar een nieuw district omdat Tatton van de electorale kaart zal verdwijnen. Jeremy Corbyns nieuwe district zal een deel van Noord-Hackney omvatten, nota bene de politieke moestuin van zijn trouwe vazal en oude geliefde Diane Abbott.

Labour is ziedend over het voorstel en zegt dat er geen rekening is gehouden met twee miljoen mensen die zich niet als kiezer hebben geregistreerd. Dat gaat in de meeste gevallen om armere, gekleurde stedelingen die behoren tot de natuurlijke achterban van Labour. In het nieuw te vormen Londense district Lewisham - dat nu drie afgevaardigden telt - staat naar schatting 20 procent van de inwoners niet op de kiesrol. 'Deze hervorming is een nieuwe aanval van de Conservatieven op de democratie,' zo oordeelde de linkse intellectueel Owen Jones.

Boris JohnsonBeeld ap

Vijanden lozen

Wel bieden de hervormingen Corbyn een uitgelezen mogelijkheid om vijandelijke fractieleden te lozen. De Tories zullen dat om machiavellistische redenen toejuichen. Premier Theresa May zal op haar beurt te maken krijgen met ontstemde fractieleden, maar de hoop bestaat dat zij zullen kijken naar het partijbelang.

'Geen kamerlid zal in de steek worden gelaten,' beloofde partijvoorzitter Patrick McLoughlin bovendien. Als er nu verkiezingen komen, met dat nieuwe stelsel, zal Labour minder dan tweehonderd zetels behalen, het laagste aantal sinds een eeuw.

De Britse premier Theresa May.Beeld photo_news
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden