Nieuws Diplomatieke rel

Grote rel in Duitse politiek over Amerikaanse kritiek op achterblijven defensiebegroting

Uitspraken van de Amerikaanse ambassadeur in Berlijn, Richard Grenell, hebben geleid tot een diplomatieke rel tussen de Verenigde Staten en Navo-bondgenoot Duitsland. Na zijn kritiek op de Duitse defensie-uitgaven klonk in het parlement zelfs de roep om het uitzetten van de topdiplomaat.

De uitspraken van ambasseur Richard Grenell hebben geleid tot een diplomatieke rel in Duitsland. Beeld REUTERS

Volgens vicevoorzitter Wolfgang Kubicki van de liberale oppositiepartij FDP moet de Duitse regering Grenell onmiddellijk tot persona non grata verklaren. Een prominente politicus van regeringspartij SPD, Carsten Schneider, noemde de ambassadeur een ‘diplomatieke catastrofe’. Ook de CDU, de partij van bondskanselier Angela Merkel, heeft zich geërgerd aan ’s mans bemoeienis met de binnenlandse politiek.

Het Duitse kabinet ging woensdag akkoord met de hoofdlijnen van de rijksbegroting voor 2020 en ramingen voor de daaropvolgende jaren. Die voorzien in een procentuele neergang van het Duitse defensiebudget. Na een lichte stijging volgend jaar daalt het Duitse aandeel binnen de Navo.

Berlijn zal volgend jaar het defensiebudget met circa twee miljard euro verhogen, tot ruim 45 miljard. Duitsland besteedt dan 1,37 procent van het nationaal inkomen aan defensie. Dat is ruimschoots onder de norm van 2 procent die de staatshoofden en regeringsleiders van de Navo-landen de afgelopen jaren tot drie keer toe hebben afgesproken. Erger nog, in Amerikaanse ogen, is dat het percentage daalt naar 1,25 procent in 2023 – één jaar voordat de norm van 2 procent bereikt zou moeten worden. Ter vergelijking: de VS geven jaarlijks bijna 3,5 procent van hun nationaal inkomen uit aan defensie.

Zorgen om zaken met Huawei

De Amerikaanse ambassadeur, een vertrouweling van president Donald Trump, gaf begin deze week openlijk blijk van zijn ergernis. Het was de tweede keer binnen enkele weken dat de diplomaat de Duitsers kapittelde, tot ergernis van veel politici. Grenell dreigde eerder dat de VS hun samenwerking met Duitse inlichtingen- en veiligheidsdiensten op een laag pitje zullen zetten als Duitsland zaken doet met de Chinese telecomgigant Huawei.

Grenell had geen goed woord over voor een beperking van ‘de toch al onaanvaardbare bijdrage aan de militaire inzetbaarheid’ van Duitsland in Navo-verband. Hij sprak over een zorgwekkend signaal van de Duitsers aan alle andere bondgenoten. ‘De Navo-lidstaten hebben duidelijke afgesproken dat ze in de richting van de 2 procent in 2024 gaan, en daar niet van weglopen’.

Bondskanselier Merkel reageerde zakelijk. Ze wees erop dat de Duitse defensie-uitgaven de afgelopen jaren zijn gestegen en blijven stijgen, ook al wordt daarmee niet de beoogde 2 procent bereikt. Merkel hamert bovendien op de inzet van Duitse militairen in het buitenland. Zo dient Duitsland volgens haar ‘ook Amerikaanse belangen’ in Afghanistan. De CDU-fractie wees er woensdag fijntjes op dat het parlement nog deze week de missie in Afghanistan en enkele kleinere buitenlandse missies wil verlengen. Overigens vindt de CDU dat de defensie-uitgaven méér moeten stijgen dan SPD-minister Olaf Scholz van Financiën heeft voorgesteld.

De verstandhouding tussen Duitsland en de VS is danig verslechterd sinds het aantreden van president Trump. Tijdens een Navo-top in Brussel, vorig jaar, viel hij hard uit naar Merkel omdat zij zich door de aankoop van gas uit Rusland volstrekt afhankelijk zou maken van Moskou. Herhaaldelijk bekritiseerde Trump de ruimhartige houding van Merkel tegenover immigranten en asielzoekers, veelal uit islamitische landen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden