Grote hordes bizons en verdwenen Indianen

Toen Columbus in 1492 Amerika ontdekte, landde hij niet in een paradijs waar hij als eerste mens de dingen hun namen kon geven....

Het paradijselijke beeld van de Nieuwe Wereld vóór de komst van de Europeanen is blijven bestaan, tot op de dag van vandaag. De oorspronkelijke bewoners, die naar Columbus’ vergissing nog altijd Indianen heten, worden beschouwd als cultuurloze barbaren die elkaars bloed dronken, of – andere kant van de medaille – als edele wilden die in voorbeeldige eenheid met de natuur leefden.

Met 1491 – De ontdekking van precolumbiaans Amerika wijdt wetenschapsjournalist Charles Mann een vuistdik boek aan het weerleggen van deze misvattingen. Aan de hand van bewoners, cultuur en landschap schetst hij de geschiedenis van de Nieuwe Wereld.

Het Amerikaanse continent moet tot aan de komst van de Europese ontdekkingsreizigers veel dichter bevolkt zijn geweest dan wordt aangenomen. Niet de wapens van de Europeanen, maar de epidemieën van mazelen en pokken die zij meebrachten, reduceerden de oorspronkelijke bevolking tot een minimum. Dat leidde tot een drastische verandering in het ecologische evenwicht. De hordes bizons die volgens de cowboyfilms over de prairies denderden, zijn waarschijnlijk een gevolg geweest van een explosieve toename van bizons, nadat hun Indiaanse jagers verdwenen waren.

Het middendeel van Manns betoog is gewijd aan een geschiedenis waarvan de ontrafeling nog maar net begonnen is: die van de rijke cultuur van Inca's, Maya's, en andere bouwmeesters in precolumbiaans Amerika. Ruïnes van enorme complexen, waarvan een deel nog altijd verborgen ligt in bergwanden en oerwouden, maken duidelijk dat Amerika bewoond werd door volkeren die stedenbouw en landbeheer op hoog niveau bedreven.

In het boek van Mann komen tientallen wetenschappers aan het woord, en saai is het nergens. Voor wie denkt dat Amerika geen geschiedenis heeft, is 1491 een openbaring. Voor wie minder paradijselijke opvattingen had, wordt duidelijk, dat er nog een rijkdom aan precolumbiaanse cultuur in Amerika te ontdekken valt.

Clara Strijbosch

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden