Grote Goudse moskee van de baan

Eén dag voor plannen voor een grote moskee Gouda in de gemeenteraad zouden sneuvelen, geeft het moskeebestuur ze op, 'gezien de ophef'. Uit welke elementen bestond het verzet?

Moskee El Nour (Het Licht) in Gouda. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

De gemeenteraad dreigde het plan vanavond te torpederen, maar het bestuur van El Wahda heeft dinsdag de eer aan zichzelf gehouden: de omstreden 'megamoskee' in Gouda komt er niet. Er wordt een nieuw voorstel gemaakt voor een 'substantieel kleiner islamitisch centrum' in de voormalige Prins Willem-Alexanderkazerne.

Dat heeft het bestuur van de nieuw te bouwen moskee El Wahda (De Eenheid) dinsdag geschreven aan de Goudse gemeenteraad. De islamitische gemeenschap wil zo 'een serieuze handreiking doen naar de politiek en de bewoners van Gouda Noord', schrijft voorzitter Mustapha Bouharrou.

Er was de afgelopen maanden grote weerstand gegroeid tegen de plannen. Bouharrou: 'Bij een islamitsch centrum/Godshuis horen geen angst of polarisatie, maar vredig samenleven, samenwerken en ontmoeten.'

Aanvankelijk zou de nieuwe moskee plaats moeten bieden aan 4.500 gelovigen. In de loop van 2014 was dat aantal al bijgesteld naar 1.500. De beoogde nieuwe capaciteit is nog niet bekend. Het betekent wel dat de drie huidige moskeeën in Gouda blijven bestaan.

Moskee El Fath (De Sleutel) in Gouda. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Prins Willem-Alexanderkazerne

El Wahda hoopt met een aangepast plan alsnog de leegstaande Prins Willem-Alexanderkazerne in gebruik te kunnen nemen, samen met De Ark (een school voor moeilijk lerende kinderen) en Gemiva (een medisch kinderdagverblijf). De gemeenteraad moest met name voor die laatste twee een krediet afgeven.

Daarover zou vanavond worden gestemd. Ook die stemming had waarschijnlijk het einde van de de gemeenschappelijke huisvestingsplannen van de moskee, het kinderdagverblijf en de school betekend. Collegepartij VVD keerde zich vorige week tegen het plan. Ook oppostiepartij ChristenUnie, die nog het verschil kon maken, was negatief.

De herbestemming van de kazerne hebben volgens burgemeester en wethouders 'tot polarisatie en verdeeldheid geleid', zo schreef het college gisteren aan de raad. 'Voor- en tegenstanders roeren zich. De gemeenteraad is verdeeld, meerdere buurtbewoners vinden de voorgestelde plannen niet passen, zelfs landelijke politici spreken zich er op verschillende toonaarden over uit. Hier en daar ontbreekt het volledig aan nuance.'

Het college ziet het voorstel van het moskeebestuur als 'een opening voor het ingaan van een nieuw proces' en hoopt dat een aangepast gezamenlijk plan van de moskee, het kinderdagverblijf en de school uiteindelijk wel voldoende steun kan krijgen van de wijk en de gemeenteraad.

Moskee As Salaam (De Vrede) in Gouda. Beeld Marcel van den Bergh
Een impressie van hoe de moskee El Wahda (De Eenheid) gepland was. Beeld ANP Handouts

Veelgebruikte argumenten tegen de komst van een moskee

1: de overlast - Waar moeten we parkeren?


De eerste bezwaren tegen El Wahda gingen over parkeeroverlast en leefbaarheid. 'Er komen zeven dagen per week uitvaarten en toeterparades', voorzag voorzitter Edward Uittenbroek van Gouda Noord Zoals Het Hoort. Parkeren is al lastig en de bussluis verplaatsen is riskant: 'Wat nu een rustig buurtje is, wordt straks een sluiproute met platgereden scholieren.' De gemeente weersprak het. Angst was er voor de huizenprijzen, maar volgens de gemeente ondervinden maximaal acht huizen 'planschade'. Er was vrees dat de moskee een atoombunker kreeg. Een plek waar geradicaliseerde Syriëgangers een IS-bolwerk kunnen beginnen, klonk het anoniem. Dat de bunker verdwijnt, wordt amper geloofd. Uittenbroek: 'Het is geen kwestie van: we motten ze niet. Maar de wijk kan het gewoon niet aan.'

2: het geld - Wie betaalt de moskee?

De vrees is dat salafistische stromingen uit bijvoorbeeld Saoedi-Arabië via giften greep krijgen op nieuwbouw van Europese moskeeën. In Gouda speelt dat niet, aldus oudminister Opstelten (Veiligheid) eind februari: 'Gebleken is dat 0,05 procent van het opgebrachte bedrag niet uit Nederland afkomstig is.' Dat restant komt uit twee Schengenlanden. Er is 2,3 miljoen euro gedoneerd. Alle islamitische gezinnen in Gouda werd 1.500 euro gevraagd. Ook die eigen fondswerving ligt gevoelig. De radicale salafistische prediker Tarik Ibn Alim, betrokken bij Sharia4Belgium, heeft geholpen. 'Je moet mensen beoordelen op wat ze doen en zeggen', reageert Said Boukayouh, zegsman van El Wahda. 'Als het duidelijk is dat Ibn Ali verkeerde dingen heeft gezegd of gedaan, nemen we afstand. Maar niet op basis van geruchten.'

3: landelijk symbool - Hoe 'mega' is de moskee?

El Wahda werd een symbool. Pro Patria, van de mars door de Haagse Schilderswijk, wilde ook naar Gouda. De Anti Fasistische Aktie (AFA) dreigde het protest te verstoren. Het ging niet door. Volgens Gouda Noord Zoals Het Hoort 'kapen links- en rechtsradicaal de commotie voor hun eigen machtsspelletjes.' 'Gouda' passeerde in het RTL-verkiezingsdebat. SP-leider Roemer: 'We zien dat met fout geld verkeerde imams in Nederland zijn geweest.' Premier Rutte (VVD): 'Als je ziet wat het in die gemeenschap doet dat daar een moskee van deze omvang wordt gebouwd met zoveel twijfel over de financiering, dan vind ik het naïef als we dat zouden negeren.' Boukayouh: 'Tijdens het Suikerfeest en het Offerfeest verwachten we de maximale toeloop, op alle andere dagen hooguit 150 bezoekers.'

4: de ontknoping - Liever asielzoekers?

Said Boukayouh is ook directeur van islamitische basisschool Al Qalam (De Pen) in Gouda. 'Elf jaar geleden zag ik dezelfde angst. De school zou overlast veroorzaken en de integratie ondermijnen. Maar in 2012 en 2013 waren wij een van de weinige excellente basisscholen in Nederland.' De ommezwaai van de lokale VVD, tegen de moskee, kwam voor hem als verrassing. 'Dit past niet bij een liberale partij. Dat het bestuurlijk niet verantwoord is, hoor ik voor het eerst. Ik weet niet wat ze echt beweegt, maar het past in de hetze tegen moslims door rechts Nederland.'

Er komt mogelijk een doorstart met een kleinere moskee. Anders zoekt het Rijksvastgoedbedrijf buiten Gouda om een koper voor de kazerne. Een gemeentewoordvoerder: 'Misschien komt er dan wel een asielzoekerscentrum.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden