Grote ellende in Syrië, maar geen campagne: 'Het moet wel geld opleveren'

De ellende is onwaarschijnlijk: honderdduizenden Syriërs zijn op de vlucht geslagen en zitten nu in een oud schoolgebouw in eigen land, of een lek tentje in een ijzig vluchtelingenkamp. Ze hebben niets meer: geen schoenen, geen dekens en geen eten. Toch is er in Nederland geen grote actie op gang gekomen om hen te helpen. Waarom eigenlijk niet?

Twee Syrische kinderen huilen voor hun tent in Atmeh, een vluchtelingenkamp in Syrië.Beeld ap

'Het klinkt verschrikkelijk', zegt Herman Volker van de Stichting Vluchteling, 'maar bij een natuurramp is het veel gemakkelijker om geld te werven dan bij een lopend conflict. Mensen denken bij Syrië aan vechtende partijen omdat ze daarover in de krant lezen. Voor de humanitaire nood is echter weinig aandacht, en daardoor wordt het publiek voorzichtiger met donaties. Want ja, naar wie gaat die hulp dan?'

Stichting Vluchteling is niet de enige die met dit probleem worstelt: ook andere organisaties merken dat mensen graag willen helpen na een overstroming of een aardbeving, maar zodra ergens wordt gevochten, gaat de hand op de knip. 'Waarom?', verzucht Merlijn Stoffels van het Rode Kruis. 'Allereerst is een conflict nogal onoverzichtelijk: het duurt lang, mensen vragen zich af of je überhaupt kunt helpen als er nog wordt gevochten en niemand wil natuurlijk dat zijn geld bij een bepaalde partij terecht komt.'

Maar het publiek lijkt vooral niet te zien dat het ook bij conflicten om gewone burgers gaat die helemaal niet om een oorlog hebben gevraagd. 'Net als bij een hongersnood zijn het mensen zoals jij en ik die uit hun normale leven worden gerukt', zegt Stoffels. 'Ze hadden een baan en een huis en de kinderen gingen gewoon naar school, en plotseling is een van die kinderen doodgeschoten, en zit je met de rest van het gezin in een vluchtelingenkamp.'

En ja, zegt Stoffels, we kunnen wel degelijk iets voor deze mensen doen. 'Het Rode Kruis is ook binnen Syrië actief, en zelfs daar lukt het, met veel duwen en trekken, om te helpen. We moeten constant met alle strijdende partijen onderhandelen om onze konvooien op weg te krijgen, maar uiteindelijk bereiken we de slachtoffers wel. Zodat ze in elk geval een wc hebben, of een matras en een deken, en eten en drinken.'

Druppel
Alle organisaties die Volkskrant.nl heeft gesproken, verlenen op dit moment wel degelijk hulp aan Syrische vluchtelingen en om dit te financieren, hebben ze bij de eigen achterban om aandacht voor de situatie gevraagd: op de websites is Syrië terug te vinden, er zijn brieven naar de vaste donateurs gestuurd, er is getwitterd, en er zijn kleine advertenties geplaatst. Alle organisatie zeggen dat hier goed op is gereageerd, maar uiteindelijk blijft het een druppel op de gloeiende plaat. 'Er is nog zoveel geld nodig', zegt Martin de Beer van Unicef. 'We hebben in totaal 68 miljoen dollar nodig om alle kinderen in de vluchtelingenkampen echt te kunnen helpen, en daar is 20 procent van binnen.'

Beeld getty

Hoe hoog de nood ook is, een grote campagne zit er voorlopig niet in. Cordaid is op dit moment voorzitter van de Samenwerkende Hulporganisaties en natuurlijk, zegt woordvoerder Jos de Voogd, is er ook binnen dit verband over Syrië gesproken. Maar giro 555 wordt vooralsnog niet opengezet. 'Dat heeft niets te maken met de ernst van een ramp', zegt De Voogd. 'Maar hoe hard het ook klinkt: we moeten wel het idee hebben dat een campagne geld gaat opleveren. Het heeft geen enkele zin om een grote actie te lanceren, als mensen niet gaan doneren.'

Tsunami
Ook De Voogd noemt het gebrek van aandacht in de media als een van de problemen. 'Het conflict komt wel aan bod, maar je hoort weinig over de humanitaire nood en daardoor krijgt het publiek niet het gevoel dat mensen echt NU hulp nodig hebben. Vergelijk dat maar eens met de Tsunami, of de aardbeving op Haïti. Toen wisten we dat de slachtoffers wekenlang op de voorpagina's zouden staan en dan heeft het zin om 555 open te zetten. Dan gaat het publiek zich betrokken voelen.'

Het kan nog veranderen, zeggen alle hulporganisaties. 'We zagen het al een beetje toen de winter intrad', zegt De Beer van Unicef. 'Toen werden er wel een paar verhalen over de vluchtelingen gemaakt. Daar zijn we heel blij mee, want het helpt enorm.'

'We hopen dat het omslaat' zegt ook De Voogd. 'Dat de Bono's van deze wereld zich om de Syrische vluchtelingen gaan bekommeren en hun ellende voor iedereen zichtbaar wordt.'

Beeld afp
Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden