Grote Bourgogne

ONVERGETELIJK blijft het beeld van wijlen de joviale europarlementariër Cornelis Berkhouwer (VVD), die aan het eind van een drukke werkdag nog even bij een Brusselse party langsging, her en der een goed gesprek voerde, en drie niet onbelangrijke afspraken in zijn agenda kon noteren - maar toen hij de gelegenheid...

Zeker alweer twintig jaar geleden.

Onvergetelijk blijft het, maar vooral ook onovertrefbaar.

Uit een door Der Spiegel onthuld geheim onderzoek zou intussen blijken dat nieuwe generaties in Straatsburg knoeien met hun declaraties en hun personeelskosten. Fransen die in Metz wonen, en dus met de tram naar kantoor kunnen, geven hun vakantieadres in St. Tropez op, en brengen een vliegretour business class in rekening. Aan medewerkers mogen de gekozenen per maand twintig mille besteden, en menigeen schijnt een al dan niet overleden grootmoeder op z'n payroll te hebben - onze gedenkwaardige mevrouw Maij-Weggen stelde haar dochter aan - om de vergoeding vervolgens in eigen zak te steken.

Allemaal ook onoorbaar natuurlijk, maar het mist dat je ne sais quoi van flessen en comestibles op gehorig marmer.

'Europarlementariërs frauderen nog steeds', las ik in Trouw boven het nieuws uit Der Spiegel - alsof ze daar vermoedden dat het sinds Berkhouwer wat minder zou zijn geworden.

Maar allicht nog niet!

Zelf zie ik het als een gezond teken van een zich steeds verder ontwikkelende democratie.

In de negentiende eeuw moest je een minimum aan belasting betalen (dus geld toegeven) om zelfs maar te mogen kiezen. Gekozen werden toen dus uitsluitend mensen die hun hele huis toch al vol hadden staan met dure wijn, koloniale waren en sigaren van Hajenius, die vijf keer per jaar voor hun plezier naar Brussel of Straatsburg reisden, en die niet hoefden te kijken op een keukenmeid en een laarzenknecht meer of minder.

Aan de vanzelfsprekendheid van hun macht hebben we als samenleving terecht een eind gemaakt, en in het begin was het voor de kleine man nog even wennen, maar om het hem gemakkelijk te maken hebben we hem - weer als samenleving - het recht gegund op een civiele vergoeding, een fractiemedewerker, een reiskostenforfait en een persoonsgebonden clubkaart voor alle parlementen in heel Europa.

Maar nog altijd zal iemand bij wie thuis nog geen kruidenierssamos op tafel kwam, z'n ogen uitkijken op een champagnefeest, en van het pakje hagelslag uit zijn eigen kinderjaren weleens de sprong naar oesters en kaviaar willen meemaken.

Volgens mij zijn volksvertegenwoordigers op dat punt nooit begeleid, laat staan opgevangen, wat je misschien wel een van de grootste sociaal-psychologische omissies van deze eeuw kunt noemen. Wel hele hulpprogramma's voor Marokkanen, achtergestelde vrouwen en homoseksuelen die binnen de politie geïntegreerd moeten worden, maar de politiek is vergeten, en mevrouw Maij, die uit een heel eenvoudig gereformeerd Drents gezin komt, moet maar zien hoe haar benen de weelde van Brussel en Straatsburg kunnen dragen.

Het tempo waarin de eurofraude afneemt moeten we dunkt mij niet overschatten. Die dingen gaan langzaam, en we moeten ze niet proberen te forceren. Het is voorbij als de democratie definitief in onze genen is gevestigd. En tot die tijd blijft Berkhouwer mijn ideaal. Of zoals ik tegen mijn psychiater zei toen hij me Rohrschachgewijs vroeg wat ik dacht bij Europa:

'Ik zie een fles prachtige wijn uiteenspatten op een prachtige vloer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.