Grootstedelijk nee

NA AMSTERDAM hebben ook de inwoners van Rotterdam een ondubbelzinnig 'nee' laten horen tegen de opdeling van hun stad in tien nieuwe gemeenten....

Zeker voor de regio Rotterdam is dat een lelijke - en waarschijnlijk kostbare - tegenvaller. Anders dan in Amsterdam waren de bestuurlijke voorbereidingen voor de stadsprovincie er immers al ver gevorderd. En eind deze maand zou de zogenoemde Lex Specialis, waardoor de Rotterdamse stadsprovincie een wettelijke status zou verwerven, in de Tweede Kamer worden behandeld.

Formeel heeft de Kamer natuurlijk geen boodschap aan dit referendum. Maar de politicus die het zich kan permitteren zo'n uitspraak naast zich neer te leggen, moet nog geboren worden. Een serieuze bezinningsperiode is ook wel het minste wat van de politiek mag worden verwacht.

Daar zijn trouwens ook goede inhoudelijke redenen voor. Zeker, een krachtig grootstedelijk bestuur blijft wenselijk. En omgekeerd waren bij deze referenda de argumenten van de tegenstanders niet altijd even sterk. Maar of de politici het nu leuk vinden of niet, emoties spelen een rol in de politiek - en al helemaal bij referenda.

Bovendien kan het grootstedelijke 'nee' een rationele kern niet worden ontzegd. Veel burgers menen dat een opdeling van de stad langs betrekkelijk willekeurige lijnen eerder verzwakking dan versterking van het bestuur zal opleveren. Terecht waarschijnlijk. Tien nieuwe gemeenten met bijbehorende burgemeesters, amateur-politici, ambtelijke apparaten en wettelijke bevoegdheden leiden al gauw tot een vermenigvuldiging van bureaucratische conflicten. Terwijl de stadsprovincie juist bedoeld was om daaraan een einde te maken.

Intussen zit de hele politieke klasse met een forse kater. De stadsprovincie was immers geen hobby van een handvol gemeentebestuurders, maar werd door vrijwel alle lokale en landelijke politici gesteund. Zij allen zijn nu hardhandig uit hun bestuurlijke fantasieën gewekt.

Toch is het niet vanzelfsprekend dat individuele politici na deze uitslag met hun portefeuille zwaaien. Het màg natuurlijk - en het valt aan te bevelen voor wie nu nog op deze weg wil doorgaan. Maar een referendum is geen vertrouwensvotum. En ware dat wel het geval, dan zou het dezer dagen portefeuilles moeten regenen.

Wel zullen alle politici er voortaan rekening mee moeten houden dat ze ook buiten de verkiezingen tot de orde kunnen worden roepen. Dat is even wennen, maar kan de kwaliteit van het politieke debat ten goede komen. Niemand zit te wachten op besluiten waarvoor bij de burgers geen begrip bestaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.