nieuws architectuur

Grootste theatercomplex ter wereld, naar ontwerp van Francine Houben, opent in Taiwan

Zaterdag opent het reusachtige zalencentrum van de architect, die op 1 november de BNA Kubus krijgt.

Het National Koahsiung Center for the Arts in het Taiwanese Kaohsiung, ontworpen door Mecanoo, bevat vier zalen en 5861 stoelen. Beeld Iwan Baan

‘Ik wil mijn gebouwen laten aarden, in de grond en de lokale cultuur’, zegt architect Francine Houben (63) van bureau Mecanoo over het National Kaohsiung Center for the Arts, dat als een reusachtige witte elfenbank in de Taiwanese stad Kaohsiung is ‘gegroeid’. Zaterdag 13 oktober wordt het reusachtige culturele complex officieel geopend. 

De deze zomer op de NPO uitgezonden documentaireserie Francine Houben – een Hollandse architect met wereldsucces geeft een beeld van hoe ze dat aanpakt: met de camera om haar nek brengt ze nieuwe plekken minutieus in beeld, op zoek naar aanknopingspunten voor haar ontwerpen. 

Zo belandde ze voor de internationale prijsvraag voor het theater in 2006 in Kaohsiung, dat overeenkomsten kent met haar woonplaats Rotterdam: na hoofdstad Taipei is het de tweede stad van Taiwan, de stad (3 miljoen inwoners) is groot geworden door de havenindustrie en er wordt de laatste jaren fors geïnvesteerd in cultuur, om toeristen te trekken en artiesten internationaal te lanceren.

Het theater- en muziekcomplex staat op een voormalig kazerneterrein, dat inmiddels is getransformeerd tot een park met het formaat van het Kralingse Bos, maar destijds nog een weinig aantrekkelijk omsloten gebied was. ‘Ik kwam blaffende honden tegen en stuitte op barakken. Maar toen zag ik de banyanboom.’ 

Deze boom met zijn enorme kruin en luchtwortels inspireerde Houben tot het tekenen van een gebouw als een glooiend bomenlandschap, dat beschutting biedt tegen de zon en tropische regenbuien. In dit landschap zijn twee concertzalen, een operazaal en een theater opgenomen, met in totaal 5.861 stoelen, en waar de ‘kruin’ van de boom de grond raakt, is een openluchttheater aan het park gemaakt: Banyan Plaza.

Met 141 duizend vierkante meter vloeroppervlak is dit het grootste theatercomplex ter wereld. Desondanks moest de ambiance ontspannen en ‘huiselijk’ worden, passend bij de informele sfeer in de subtropische stad, waar mensen buiten tai chi doen en eten bij stalletjes op straat. ‘Dat wilden wij ook: straattheater, een ontmoetingsplek.’ 

Eén van de zalen van hhet theatercomplex. Beeld Iwan Baan

De publieke ruimte tussen de – geklimatiseerde – zalen is daarom vrij toegankelijk en helemaal open, zodat de wind er doorheen kan waaien. Tegelijk moest het complex bestand zijn tegen orkanen, aardbevingen en het vochtige klimaat. Houben heeft al deze functies en eisen in een vloeiende, dubbelgekromde vorm weten te verenigen.

En toen moest ze die nog zien te maken. Rondstruinend door de scheepswerven van Kaohsiung bedacht ze hoe: als een vrachtschip. Lokale scheepsbouwers hebben met hulp van Nederlandse ingenieurs de staalplaten voor de daken en gevels aan elkaar gelast. Het moest ‘zo grof mogelijk’, met lasnaden die zichtbaar zijn gebleven, waardoor de enorme schaal van het complex gebroken wordt en de ruimten een menselijke maat krijgen. In de staalplaten zijn ophangpunten opgenomen, waaraan decors kunnen worden bevestigd voor openluchtvoorstellingen. De tien industriële ‘kroonluchters’ die het complex ‘s avonds verlichten, ontwierp Houben zelf.

Na de universiteitsbibliotheek in Delft, waarmee Mecanoo in 1997 internationaal doorbrak, en de bibliotheek annex volkspaleis in Birmingham (2013) is het Wei-Wu-Ying Center for the Arts in Kaohsiung het voorlopige hoogtepunt in haar omvangrijke oeuvre. Daarvoor wordt ze op 1 november beloond met de BNA Kubus, de tweejaarlijkse onderscheiding die wordt uitgereikt door de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus. Juryvoorzitter Joost Ector: ‘Een oeuvre beoordelen geschiedt altijd in het licht van een bepaald moment – dit is het moment van Francine Houben.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.