Grootste protestantse partij blijft wel onderhandelen Unionisten verwerpen ontwapeningsvoorstel

De drie grootste unionistische partijen hebben woensdag het ontwapeningsvoorstel van de Britse en Ierse regering afgewezen. De grootste van de drie, de UUP, kondigde aan wel bij de vredesonderhandelingen te blijven....

Van onze correspondent

LONDEN

De afwijzing kwam voor niemand als een verrassing. De afgelopen dagen hadden de Unionisten hun standpunt jegens het voorstel al bepaald. Zij gaan niet akkoord met de voorgestelde 'parallelle ontwapening'. Die zou inhouden dat de IRA en de loyalistische terreurgroepen hun wapens gefaseerd zouden moeten inleveren, tijdens de geplande acht maanden van de onderhandelingen en onder toezicht van een speciale commissie.

De onenigheid tussen de beide regeringen en de Unionisten gaat in feite over één woordje in het voorstel: should moet in hun ogen must worden. Volgens de Unionisten laat de huidige formulering de mogelijkheid open dat de IRA haar wapens behoudt, tot een in de ogen van de nationalisten bevredigend onderhandelingsresultaat is bereikt.

De Britse regering trachtte het afwijzen van haar voorstel en het weglopen van twee van de partijen woensdag te bagatelliseren. 'Het is geen ramp', zei de minister voor Noord-Ierland, Mo Mowlam. 'Het is natuurlijk wel een terugslag, maar niemand heeft ooit gezegd dat dit gemakkelijk zou gaan worden.' Premier Blair benadrukte in het Lagerhuis de positieve kanten. 'Ik weet waarom leden van de unionistische partijen het gevoel hadden tegen het ontwapeningsvoorstel te moeten stemmen. Maar ik ben blij dat de leider van de UUP de onderhandelingen niet heeft verlaten.'

Dublin en Londen hopen dat in de komende weken alsnog overeenstemming bereikt kan worden over een formulering van het ontwapeningsvoorstel die voor alle partijen acceptabel is. Mowlam hield gisteren de druk op de ketel en herhaalde dat het onderhandelingsproces hoe dan ook volgens het vastgestelde tijdsschema zal doorgaan. 'Wij zullen alle noodzakelijke stappen ondernemen om te verzekeren dat dat gebeurt.'

Maar Paisley gaf haar weinig kans. 'Al het heen-en-weer gepraat van de minister tussen nu en september zal deze gesprekken niet tot leven kunnen wekken. Wij verlaten dit proces voorgoed, omdat het een mislukking is. Voor de Unionisten is er niets te halen. De mannen met geweren hebben het proces overgenomen, de regering heeft zich overgegeven aan de IRA. En wij zijn niet bereid te onderhandelen met gunmen die doorgaan met schieten en bombarderen.'

Trimble staat in zijn partij tussen twee vuren. De gematigde vleugel van de UUP wil dat hij gaat praten met Sinn Fein, de rechtervleugel eist dat dat pas gebeurt als er harde garanties zijn over het inleveren van wapens. Voor de Britten is het feit dat Trimble bij de onderhandelingen betrokken wil blijven, van groot belang. De aanwezigheid van de UUP zou uiteindelijk ook Paisley en McCartney kunnen dwingen naar de onderhandelingstafel terug te keren, om te voorkomen dat zij geïsoleerd raken.

Sinn Fein-voorzitter McLaughlin, die woensdag met het oog op de onderhandelingen alvast zijn kantoor in Stormont Castle inrichtte, zei dat het vredesproces 'nog steeds leeft'. 'Ik denk dat de houding van de unionistische politici in tegenstelling staat tot die van hun achterban.' Maar McLaughlin liet daar ook een waarschuwing op volgen. 'Het is niet acceptabel dat mensen een veto uitspreken over het vredesproces.'

De kleine loyalistische partijen onthielden zich woensdag van stemming. David Adams, van de UDP: 'We moeten de koppen bij elkaar steken om vooruitgang te vinden. Maar hoe, dat ontgaat me nog even.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden