Groot deel VVD-bonzen steunt Rutte

Gorinchem Het overgrote deel van de partijbonzen steunt beoogd VVD-premier Mark Rutte. Al valt de samenwerking met de PVV ook onder de liberalen zwaar, bleek tijdens een partijbijeenkomst afgelopen zaterdag. Oud-staatssecretaris Gijs de Vries zegde zijn VVD-lidmaatschap op.

'Ik acht deze keuze heilloos voor het land', zei een geëmotioneerde De Vries over de gedoogsteun van de PVV. 'Het is in strijd met het landsbelang en principieel onjuist om een intern ondemocratische partij die discriminatie bepleit en xenofobie mobiliseert te belonen met politieke macht.'


Rutte verdedigde op de bijeenkomst in Gorinchem de plannen voor zijn kabinet. Zo'n tweehonderd VVD'ers waren aanwezig. 'Als rechtgeaarde liberaal vind ik de ideeën van Wilders verwerpelijk', zei oud-minister Frits Korthals Altes. Hij is niet 'geweldig enthousiast' over de samenwerking met de PVV. 'Maar ik zeg wel met Frans Bauer: doen!'


Oud-minister Pieter Winsemius ziet 'geen enkele bron voor vreugde' in de concept-akkoorden. 'De financiële onderbouwing is naar mijn idee boterzacht.' Hij hekelde de afwezigheid van de sociaal-liberale vleugel. Maar echt aangedaan toonde hij zich vooral over de samenwerking met de PVV. 'Je bent met wie je werkt.'


Ook oud-Kamervoorzitter Frans Weisglas was zichtbaar geëmotioneerd. Speech uit het hoofd, lees nooit briefjes voor, is zijn doctrine al jaren. Maar op deze bijeenkomst verexcuseerde hij zich en pakte een papiertje uit zijn zak - 'ik wil geen belangrijke punten vergeten'.


Hij noemde de PVV een partij die 'stelselmatig burgers stigmatiseert'. Hij sprak de hoop uit dat het CDA-congres het kabinet blokkeert. 'Maar het allerergste is dat de VVD dit steunt, waar zijn de liberalen gebleven?' Weisglas blijft lid van de partij, dat wel. Ook senator Edward Asscher zei grote twijfels te hebben. 'Ik zal geen wetsontwerpen laten passeren die tegen mijn liberalisme zijn.'


Ondanks de emoties bij enkele prominenten, steunden de aanwezigen het, nog te vormen, kabinet volop. Rutte toonde begrip voor de zorgen van de prominenten. 'Ik ben ook niet van de PVV, maar de VVD moet nooit partijen uitsluiten.' Hij beloofde het debat met Wilders 'scherp te voeren' en erkende dat gedoogsteun van de PVV een risico betekent voor de verhoudingen met het buitenland. 'Dat vraagt absoluut stuurmanskunst.'


Een minderheidskabinet vraagt sowieso om een nieuwe bestuursstijl, betoogde de premier in spe. De VVD zal ook buiten de PVV en het CDA om steun moeten vinden voor meerderheden in het parlement. Met de PvdA, GroenLinks en D66, maar 'zelfs' ook met de SP of de Partij voor de Dieren.


'Wij hebben geen enkel belang bij liberaal revanchisme', is zijn oproep. 'Ons past rust en bescheidenheid. Daar past geen arrogantie bij. We moeten een brug slaan naar andere partijen. Op de manier waarop liberalen zijn: een beetje leuke mensen.' Als voorbeeld noemde hij de AOW-leeftijd; de PVV wil die niet verder verder verhogen dan 66 jaar. Rutte zoekt steun bij de PvdA om de AOW-leeftijd te koppelen aan de levensverwachting.


De VVD zal 'met een schuin oog naar de SGP kijken'. Mocht de CDA-fractie akkoord gaan, dan blijven de twee dissidenten een risico; de SGP-fractie kan dan goed van pas komen. 'Er zijn geen afspraken gemaakt met de SGP', bezwoer Rutte op de vraag van een bezorgd lid. Al zijn er wel 'concessies' gedaan. Het aantal steden met een koopzondag blijft beperkt volgens het regeerakkoord. Terwijl de liberalen voor shoppen op zondag zijn.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden